Περιήγηση: ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Η ΔΙΚΗ ΤΩΝ 6

Η Δίκη των 6 – Μικρασιατική Καταστροφή

Στις 30 Ιανουαρίου 1923 , ημέρα κατά την οποία υπογράφτηκε  στη Λωζάνη η σύμβαση για την ανταλλαγή των πληθυσμών έφτασε στην ελβετική πόλη ο Νικόλαος  Πλαστήρας. Ο Βενιζέλος για να μη διαταραχθεί το κλίμα που είχε δημιουργηθεί τον έπεισε να κάνει δηλώσεις στις οποίες υπογράμμιζε τις φιλειρηνικές διαθέσεις της Ελλάδας. του Γιώργου Καραγιάννη-www.imerodromos.gr Ο Πλαστήρας που έμεινε μόνο δυο μέρες στη Λωζάνη συμφώνησε στην παραχώρηση της Ίμβρου και της Τενέδου αλλά και στο ότι η Ελλάδα σε καμία περίπτωση δεν…

Η εκκένωση της Ανατολικής Θράκης –Η σύμβαση για την ανταλλαγή των πληθυσμών- Η μοίρα των ξεριζωμένων Ελλήνων που τους αποκαλούσαν  «τουρκόσπορους» του Γιώργου Καραγιάννη-www.imerodromos.gr Με τη διάσκεψη που έγινε στο Παρίσι το Μάρτιο του 1922  ουσιαστικά ακυρώθηκε η συνθήκη των Σεβρών. Το όνειρο του μεγαλοϊδεατισμού για την Ελλάδα των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών θάφτηκε οριστικά. Οι σύμμαχοι δεν είχαν πλέον ανάγκη την Ελλάδα και το Στρατό της για να εξυπηρετήσουν τα σχέδια τους. Γι’ αυτό και δεν λογάριαζαν…

To πρωί της Τρίτης 15 Νοεμβρίου 1922 ο Θεόδωρος  Πάγκαλος καλεί τον επαναστατικό επίτροπο συνταγματάρχη Νεόκοσμο Γρηγοριάδη και τον καλεί να οδηγήσει αμέσως τους έξι καταδικασθέντες σε θάνατο στον τόπο των εκτελέσεων και να τους τουφεκίσει πριν ακόμη βγει για τα καλά ο ήλιος. του Γιώργου Καραγιάννη-www.imerodromos.gr Στον τόπο της εκτέλεσης βρίσκεται ήδη από τις 3 τα ξημερώματα το εκτελεστικό απόσπασμα. Ο Γρηγοριάδης ζητάει να του δοθεί η απόφαση του Στρατοδικείου επικυρωμένη από την Επανάσταση, φεύγει από το κτίριο της Βουλής…

Λίγα λεπτά  μετά τα μεσάνυχτα της 14ης προς την 15η Νοεμβρίου οι στρατοδίκες αποσύρονται σε σύσκεψη στο γραφείο του προέδρου της Βουλής που χρησιμοποιείται ως αίθουσα διασκέψεων. Οι κατηγορούμενοι παραμένουν στα δύο συνεχόμενα δωμάτια του δεσμωτηρίου στη δυτική πτέρυγα του κτιρίου. Το πυκνό ακροατήριο παραμένει στις θέσεις του. του Γιώργου Καραγιάννη-www.imerodromos.gr Λίγο μετά τις δύο τα ξημερώματα ο συνήγορος του Γούναρη, Σωτηριάδης ο οποίος περιφερόταν στους διαδρόμους προσπαθώντας να μάθει τι γίνεται πίσω από τις κλειστές πόρτες του γραφείου όπου συνεδριάζουν οι…

Δευτέρα 14 Νοεμβρίου 1922. Δέκατη τέταρτη μέρα της δίκης. Στο Στρατοδικείο αγορεύουν οι τελευταίοι συνήγοροι υπεράσπισης Σωτηριάδης και Τσουκαλάς και ακολουθούν οι συμπληρωματικές απολογίες των κατηγορουμένων του Γιώργου Καραγιάννη-www.imerodromos.gr Ο Γούδας δηλώνει ότι ουδέν έχει να προσθέσει πέραν αυτών που είπε ο συνήγορος του Σωτηριάδης : πως δηλαδή τα βασικά σημεία της κατηγορίας δεν τον αφορούν γιατί δεν είχε τις συγκεκριμένες στιγμές  υπεύθυνες θέσεις. Ο Μπαλτατζής απαντά σε επιμέρους ζητήματα της κατηγορίας. Ο Στρατηγός λέει πως είχε το «ατύχημα» να…

Μετά την αναγγελία της παραίτησης της κυβέρνησης Κροκιδά ,όλη τη νύχτα της Παρασκευής 11 Νοεμβρίου προς Σάββατο Νοεμβρίου 12 Νοεμβρίου 1922,   οι επικεφαλής των  στρατιωτικών συνεδριάζουν στο σπίτι του εκ των «αδιαλλάκτων» πλοιάρχου Αλέξανδρου Χατζηκυριάκου. Εκεί βρίσκονται και οι ηγέτες της Επαναστατικής Επιτροπής καθώς και πολιτικοί από το κόμμα των Φιλελευθέρων, ο Γ. Παπανδρέου, ο Α. Αλεξανδρής, και ο Γ.Καφαντάρης. μοναδικός απών ο Θεόδωρος Πάγκαλος που περίμενε πως θα είναι ο επικεφαλής της νέας κυβέρνησης. του Γιώργου Καραγιάννη-www.imerodromos.gr Στο Στρατοδικείο…

 Μένουμε στην δέκατη μέρα της δίκης, την Πέμπτη 10 Νοεμβρίου 1922. Μετά την ανάγνωση του κειμένου της απολογίας του Γούναρη και  μια μικρή διακοπή αρχίζει η αγόρευση του Επαναστατικού Επιτρόπου Νεόκοσμου  Γρηγοριάδη ο οποίος με οξύτατες εκφράσεις ζητεί την καταδίκη των κατηγορουμένων  για εσχάτη προδοσία του Γιώργου Καραγιάννη-www.imerodromos.gr « Εν ονόματι του κινδύνου αυτού του εθνικού παρόντος. Εν ονόματι του αναγκαίου εξιλασμού του παρελθόντος , χάριν αυτών τούτων των μελλουσών της Φυλής ελπίδων , εκλήθητε κύριοι Στρατοδίκαι , την ισχύν…

Την ένατη μέρα της δίκης , την Τετάρτη 9 Νοεμβρίου 1922 απολογήθηκε ο Νικόλαος Στράτος. Ο «πρωθυπουργός των έξι ημερών» ( 3.5- 9.5.1922), υπουργός των Εξωτερικών και των Στρατιωτικών απολογήθηκε λες και βρισκόταν στο βήμα του Κοινοβουλίου. του Γιώργου Καραγιάννη-www.imerodromos.gr Ο Στράτος πίστευε ότι στο τέλος θα αποφύγει την εκτέλεση λόγω των καλών σχέσεων που διατηρούσε με στελέχη της βενιζελικής παράταξης. Τα στελέχη αυτά είχαν δραστηριοποιηθεί τις τελευταίες μέρες για τη σωτηρία του. Λεωνίδας Σπαής Την παραμονή της απολογίας του…

Δευτέρα 7 Νοεμβρίου 1922. Έβδομη μέρα συνεδρίασης του Στρατοδικείου.Mετά την απολογία του αρχιστρατήγου της Στρατιάς  Μικράς Ασίας Γ.Χατζανέστη ήρθε η σειρά του πρώην υπουργού Στρατιωτικών Ν. Θεοτόκη. του Γιώργου Καραγιάννη-www.imerodromos.gr Η απολογία του ήταν μικρότερη σε διάρκεια από αυτή του Χατζανέστη. Ο Θεοτόκης απάντησε σε ένα προς ένα στα σημεία του κατηγορητηρίου που τον αφορούσαν. Νικόλαος Θεοτόκης Στα δύο πρώτα , αυτά για τη διενέργεια του δημοψηφίσματος για την επαναφορά του βασιλιά Κωνσταντίνου και τη μη κατάληψη της Βορείου Ηπείρου…

Ο Κωνσταντίνος Δεμερτζής είναι ο επόμενος μάρτυρας. Από την αρχή της κατάθεσής του υποστήριξε ότι δεν υπήρχε δόλος από την πλευρά των κατηγορουμένων , ενώ δεν παρέλειψε να επιρρίψει ευθύνες και στον Ελευθέριο Βενιζέλο: του Γιώργου Καραγιάννη-www.imerodromos.gr « Δεν φρονώ ότι η πολιτική , η οποία εγένετο , εγένετο εκ δόλου και εκ προθέσεως δια να μειωθεί το έδαφος της Επικρατείας προς προστασίαν του Βασιλέως Κωνσταντίνου εν Ελλάδι (…) Νομίζω ότι η κακή τύχη των εθνικών υποθέσεων προήλθεν εκ του…

Μετά  τις καταθέσεις των μαρτύρων κατηγορίας το απόγευμα της 4ης Νοεμβρίου κλήθηκαν οι μάρτυρες υπεράσπισης. Τρεις υποστράτηγοι, οι Ιωάννης Τριλίβας διοικητής της 5ης Μεραρχίας, Γεώργιος Βαλέττας και Κωνσταντίνος Αξελός, ο συνταγματάρχης Νικόλαος Ραγκαβής, ο ανώτερος υπάλληλος του Γενικού Λογιστηρίου Γεώργιος Μαντζαβίνος και ο διευθυντής του υπουργείου Εξωτερικών  Γεώργιος Λαγουδάκης εξετάστηκαν μέσα σε λίγες ώρες. του Γιώργου Καραγιάννη-www.imerodromos.gr Τις περισσότερες ερωτήσεις στους στρατιωτικούς υπέβαλε ο Γ. Χατζανέστης σε μια προσπάθεια να αποκρούσει την κατηγορία ότι διηύθυνε τη Στρατιά της Μικράς Ασίας…

 Με την έναρξη της διαδικασίας όλοι όσοι βρίσκονται στην αίθουσα αντιλαμβάνονται την κακή κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο Γούναρης . Κρατά συνεχώς το κεφάλι του και με δυσκολία παρακολουθεί τις καταθέσεις των μαρτύρων. του Γιώργου Καραγιάννη-www.imerodromos.gr Πρώτος καταθέτει ο  76χρονος Φωκίων Νέγρης πρώηνβουλευτής Αττικοβοιωτίας ,υπουργός επί πολλά χρόνια και πρώτος πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών. Ο Φωκίων Νέγρης. Γόνος μιας από τις πιο μεγάλες φαναριώτικες οικογένειες των Νέγρη, Καλλιμάχη και Υψηλάντη. Ήταν δισέγγονος του Κωνσταντίνου Υψηλάντη , ηγεμόνα της Βλαχίας, Μεγάλου…

Η τέταρτη μέρα της δίκης ξεκίνησε με την κατ αντιπαράσταση εξέταση των μαρτύρων Σπυρίδωνος και Κοιμήση μετά από αίτημα του Χατζανέστη. Ακολούθησε η κατάθεση του  βενιζελικού ταγματάρχη  Λεωνίδα Σπαή ο οποίος αναφέρεται στην κατάσταση που είχε δημιουργηθεί στον στρατό μετά την τουρκική επίθεση. του Γιώργου Καραγιάννη-www.imerodromos.gr Πρόεδρος: Γνωρίζετε, αν οι στρατιώται μετά την ενέργειαν της  επιθέσεως επίστευον ότι είνε αποφασισμένον να φύγουν από την Μ. Ασίαν και αν αυτό συνετέλεσεν εις το να διαλυθή ο στρατός; Σπαής: Το επίστευον διότι…

Μετά τον στρατηγό Παπούλα επόμενος μάρτυρας είναι ο Συνταγματάρχης Μ. Πάσαρης υπαρχηγός του επιτελείου της Στρατιάς. Στην  κατάθεση του αναφέρεται  κυρίως στην αφαίρεση δυνάμεων από την Μικρά  Ασία και την μεταφορά τους στην Θράκη με απώτερο στόχο την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης. Η μεταφορά αυτή σύμφωνα με το κατηγορητήριο εξασθένησε σημαντικά το μέτωπο της Μ. Ασίας για ένα «παιδαριώδη σκοπό». του Γιώργου Καραγιάννη-www.imerodromos.gr  Πάσαρης: Εις την Θράκην επρόκειτο να γίνη εισβολή διά πολλών φαλάγγων εις την τουρκικήν Θράκην προς κατάληψιν της Κωνσταντινουπόλεως……

Η επιβαρυντική για τους κατηγορούμενους κατάθεση του στρατηγού Παπούλα– «Το ηθικόν των στρατιωτών ήτο μειωμένον»- «Οι στρατιώται εκουράσθησαν» του Γιώργου Καραγιάννη-www.imerodromos.gr Η δεύτερη μέρα της δίκης ( Τρίτη 1η Νοεμβρίου 1922) αρχίζει με την κατάθεση του πρώτου μάρτυρα κατηγορίας. Είναι  ο αντιβενιζελικός πρώην αρχιστράτηγος της Στρατιάς Μικράς Ασίας Αναστάσιος Παπούλας. Αν και ο ίδιος κινδυνεύει να βρεθεί στο εδώλιο με τις ίδιες κατηγορίες που βαρύνουν τον διάδοχό του στη θέση του αρχιστρατήγου Χατζανέστη, η κατάθεσή του είναι επιβαρυντική για τους κατηγορουμένους.…