Ανάλυση και ερμηνεία των βασικών διατάξεων του νέου εργασιακού νόμου Ν.5239/17-10-2025

Ανάλυση και ερμηνεία των βασικών διατάξεων του νέου εργασιακού νόμου Ν.5239/17-10-2025
Του Πέτρου Ραπανάκη
Σύμβουλου επ/σεων σε θέματα εργατικής νομοθεσίας & ανθρ. δυναμικού
Αναδημοσίευση από https://www.e-forologia.gr/

Οι ρυθμίσεις για τη μερική και την εκ περιτροπής απασχόληση (άρθρο 6)

1. Καταργείται η υποχρέωση γνωστοποίησης στο Σ.ΕΠ.Ε. των έγγραφων συμβάσεων μερικής/εκ περιτροπής απασχόλησης και της συνακόλουθης ανάρτησής τους στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.

2. Διατηρούνται ο υποχρεωτικός έγγραφος τύπος των συμβάσεων μερικής/εκ περιτροπής απασχόλησης, ελλείψει του οποίου τεκμαίρεται η πλήρης απασχόληση του εργαζόμενου.

3. Διατηρείται η υποχρέωση του εργοδότη να γνωστοποιήσει στο Σ.ΕΠ.Ε. την απόφασή του για μονομερή επιβολή συστήματος εκ περιτροπής εργασίας, δεδομένης της βαρύνουσας σημασίας για τον εργαζόμενο των μονομερώς επιβαλλόμενων μεταβολών των όρων εργασίας του.

4. Καταργείται ο ρητός χρονικός προσδιορισμός της ατομικής σύμβασης (ημερήσια ή εβδομαδιαία ή δεκαπενθήμερη ή μηνιαία), καθώς η διάρκεια της σύμβασης μερικής απασχόλησης μπορεί να είναι οποιαδήποτε συμφωνήσουν τα συμβαλλόμενα μέρη.

5. Προστίθεται στην παρ. 3 του άρθρου 6 ρητή πρόβλεψη για τη δυνατότητα παροχής υπερωρίας στην εκ περιτροπής απασχόληση. Ειδικότερα, η απασχόληση του εκ περιτροπής εργαζομένου κατά την 9η ώρα, καθώς και οι επόμενες 10η ώρα έως και την 12η, ήτοι οι 4 ώρες νόμιμης ημερήσιας υπερωρίας, θεωρούνται ως ώρες υπερωρίας και αμείβονται με προσαύξηση 40%. Προσοχή, εν προκειμένω η 9η ώρα απασχόλησης του εκ περιτροπής απασχολούμενου λογίζεται ως υπερωρία και όχι υπερεργασία.

6. Αν παραστεί ανάγκη για πρόσθετη εργασία πέραν της συμφωνημένης, ο εργαζόμενος έχει υποχρέωση να την παράσχει, αν είναι σε θέση να το κάνει και η άρνησή του δεν είναι αντίθετη με την καλή πίστη. Η πρόσθετη εργασία μπορεί να παρασχεθεί εφόσον συμφωνεί ο εργαζόμενος και κατά ωράριο που δεν είναι συνεχόμενο σε σχέση με το συμφωνημένο ωράριο της ίδιας ημέρας, υπό την επιφύλαξη των διατάξεων περί ημερήσιας ανάπαυσης. Αν παρασχεθεί εργασία πέραν της συμφωνημένης, ο μερικώς απασχολούμενος δικαιούται αντίστοιχης αμοιβής με προσαύξηση 12% επί της συμφωνηθείσας αμοιβής για κάθε επιπλέον ώρα εργασίας που θα παράσχει.

O μερικώς απασχολούμενος μπορεί να αρνηθεί την παροχή εργασίας πέραν της συμφωνημένης, όταν η πρόσθετη εργασία λαμβάνει χώρα κατά συνήθη τρόπο. Σε κάθε περίπτωση, η πρόσθετη αυτή εργασία δύναται να πραγματοποιηθεί κατ’ ανώτατο όριο μέχρι τη συμπλήρωση του πλήρους ημερήσιου ωραρίου του συγκρίσιμου εργαζομένου ( παρ 11 του άρθρου 38 του Ν.1892/1990 ).

7. Διευκρινίζεται ότι, συνεχίζει να είναι σε ισχύ η διάταξη της παρ.5 του άρθρου 38 του Ν.1892/1990 , που ορίζει ότι οι έγγραφες ατομικές συμβάσεις της μερικής και εκ περιτροπής απασχόλησης πρέπει να περιλαμβάνουν: α) τα στοιχεία ταυτότητας των συμβαλλομένων, β) τον τόπο παροχής της εργασίας, την έδρα της επιχείρησης ή τη διεύθυνση του εργοδότη, γ) τον χρόνο της απασχόλησης, τον τρόπο κατανομής και τις περιόδους εργασίας, δ) τον τρόπο αμοιβής και ε) τους τυχόν όρους τροποποίησης της σύμβασης.

8. Κατά τα λοιπά, εφαρμόζονται για τους μερικώς απασχολούμενους όλες οι διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας ( παρ.17 του άρθρου 38 του Ν.1892/1990 ).

Οι ρυθμίσεις για την υπερωρία (άρθρο 7)

1. Η δυνατότητα απασχόλησης που υφίσταται σήμερα, σε δύο ή περισσότερους εργοδότες, υπό προϋποθέσεις, έως δεκατρείς (13) ώρες ημερησίως, επεκτείνεται και σε εργαζόμενους που απασχολούνται σε έναν εργοδότη, υπό τον όρο ότι τηρούνται τα όρια ανάπαυσης και μέγιστου ορίου εβδομαδιαίων ωρών εργασίας, καθώς και η καταβολή των νόμιμων προσαυξήσεων από υπερωρίες.

2. Δίνεται η δυνατότητα κατανομής των ετήσιων επιτρεπόμενων ωρών υπερωρίας από τρεις (3) ώρες που ίσχυε σε έως και τέσσερις (4) ώρες ημερησίως, χωρίς να μεταβάλλεται το ετήσιο όριο υπερωριών των εκατόν πενήντα (150) ωρών.

3. Δεδομένου ότι, οι έντεκα (11) ώρες ημερήσιας συνεχούς ανάπαυσης θα πρέπει απαραιτήτως να τηρούνται, προκύπτει ότι, η δυνατότητα απασχόλησης για 4η ημερήσια υπερωριακή ώρα απασχόλησης δεν ισχύει σε περίπτωση που η εργασία παρουσιάζει διακοπές (π.χ. διάλειμμα εκτός ωραρίου).

Παράδειγμα: Εργαζόμενος με σταθερό ημερήσιο ωράριο 09:00 – 17:00 και 30λεπτο διάλειμμα εκτός ωραρίου μπορεί να απασχοληθεί υπερωριακά κατ΄ ανώτατο όριο έως 22.00 (1 ώρα υπερεργασία και 3,5 ώρες υπερωρία), όταν η επόμενη ημέρα είναι εργάσιμη.

4. Είναι άκυρη, η καταγγελία της σύμβασης εργασίας από τον εργοδότη, σε περίπτωση άρνησης του εργαζομένου για παροχή υπερωριακής εργασίας.

5. Κατά τα λοιπά, οι προϋποθέσεις για τη νόμιμη πραγματοποίηση υπερωρίας παραμένουν αμετάβλητες (συναίνεση του εργαζομένου, καταβολή προσαυξημένης αμοιβής, δήλωση στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ, τήρηση των χρονικών ορίων ανάπαυσης και μέγιστου ορίου εβδομαδιαίων ωρών εργασίας).

Διευθέτηση του χρόνου εργασίας (άρθρο 8 )

1. Εάν δεν υπάρχει συνδικαλιστική οργάνωση ή συμβούλιο εργαζομένων ή ένωση προσώπων του δεύτερου εδαφίου της παραγράφου 6 του άρθρου 8 ή δεν επιτευχθεί συμ- φωνία, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο πρώτο εδάφιο της παραγράφου 6 του άρθρου 8 του νέου εργασιακού νόμου, μπορεί να εφαρμοσθεί το σύστημα διευθέτησης του χρόνου εργασίας, μετά από έγγραφη συμφωνία του εργοδότη με τον εργαζόμενο. Σε κάθε περίπτωση, απαγορεύεται η καταγγελία της σύμβασης εργασίας για τον λόγο ότι ο εργαζόμενος δεν συναίνεσε σε διευθέτηση του χρόνου εργασίας.

Συνεπώς, όταν δεν υπάρχει σε μια επιχείρηση συνδικαλιστική οργάνωση ή συμβούλιο εργαζομένων ή ένωση προσώπων ή δεν επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ αυτών και του εργοδότη, είναι δυνατόν να εφαρμοσθεί το σύστημα διευθέτησης του χρόνου εργασίας, αν επιτευχθεί εξατομικευμένη έγγραφη συμφωνία μεταξύ εργοδότη και ενός εκάστου των εργαζόμενων.

2. Επιτρέπεται να συμφωνείται περίοδος αναφοράς διάρκειας τουλάχιστον μίας (1) εβδομάδας (αλλά όχι μικρότερη), ήτοι η ισοστάθμιση των πρόσθετων ωρών εργασίας μιας (1) ή περισσότερων ημερών (πάντοτε έως 2 ώρες ημερησίως κατά μέγιστο) με ανάλογα μειωμένες ώρες εργασίας άλλης ή άλλων ημερών της ίδιας εβδομάδας,

3. Ρυθμίζεται η δυνατότητα ισοστάθμισης των αυξημένων ωρών εργασίας, όχι μόνο με ανάλογα μειωμένες ώρες ή ημέρες ανάπαυσης, αλλά και με πρόσθετες ημέρες κανο- νικής άδειας μετ΄ αποδοχών, και

4. Επιτρέπεται να συμφωνείται η εφαρμογή συστήματος 4ήμερης εβδομαδιαίας και 10ωρης ημερήσιας εργασίας και γενικώς συστήματος διευθέτησης, που θα ισχύει καθ΄ όλο το έτος.

5. Μετά τη λήξη της περιόδου αναφοράς, τα μέρη είναι ελεύθερα να συμφωνήσουν, εφόσον το επιθυμούν, εκ νέου το ίδιο ή διαφορετικό σύστημα διευθέτησης.

6. Κατά την περίοδο της αυξημένης απασχόλησης, λόγω θέσπισης συστήματος διευθέτησης του χρόνου εργασίας, η ημερήσια απασχόληση του εργαζομένου δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τις δέκα (10) ώρες.

7. Κατά την περίοδο της μειωμένης απασχόλησης λόγω θέσπισης συστήματος διευθέτησης του χρόνου εργασίας η υπέρβαση του συμφωνηθέντος μειωμένου εβδομαδιαίου ωραρίου, η οποία επιτρέπεται κατ` εξαίρεση, αμείβεται σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 194 του Π.Δ. 62/2025 , που αναφέρεται στην αμοιβή υπερεργασίας και υπερωρίας.

8. Η καταβαλλόμενη αμοιβή κατά το χρονικό διάστημα της διευθέτησης (τόσο κατά την περίοδο αυξημένης, όσο και κατά την περίοδο μειωμένης απασχόλησης) είναι ίση με την αμοιβή για εργασία σαράντα (40) ωρών εβδομαδιαίως, εφόσον στην επιχείρηση ισχύει εβδομαδιαίο ωράριο σαράντα (40) ωρών.

9. Στις υπερβάσεις του νόμιμου ημερήσιου ωραρίου μέχρι το ανώτατο όριο των δέκα (10) ωρών, καθώς και στις υπερβάσεις των σαράντα (40) ωρών εβδομαδιαίως στα πλαίσια της διευθέτησης του χρόνου εργασίας δεν εφαρμόζεται το άρθρο 194 του Π.Δ. 62/2025, που αναφέρεται στην αμοιβή υπερεργασίας και υπερωρίας.

10. Το χρονικό διάστημα των περιόδων αυξημένης και μειωμένης απασχόλησης δεν υπερβαίνει συνολικά τους δώδεκα (12) μήνες, ενώ δεν επιτρέπεται να είναι μικρότερο της μίας (1) εβδομάδας (περίοδος αναφοράς). Συνεπώς, είναι δυνατόν, στα πλαίσια της διευθέτησης του χρόνου εργασίας, να συμφωνηθεί ανισομερές ημερήσιο ωράριο απασχόλησης που δεν θα υπερβαίνει τις 10 ώρες ημερησίως και που το σύνολο της εβδομαδιαίας απασχόλησης θα ορίζεται στις σαράντα (40) ώρες (ή του μικρότερου συμβατικού ωραρίου αν αυτό προβλέπεται από Σ.Σ.Ε., κ.λπ.).

11. Δεν θα υφίσταται πλέον με τις νέες ρυθμίσεις διάκριση σε εξάμηνη και ετήσια διευθέτηση.

12. Στην περίπτωση που λυθεί η σύμβαση εργασίας πριν από τη λήψη, εν όλω ή εν μέρει, του χρονικού αντισταθμίσματος που προβλέπεται κατά την περίοδο της μειωμένης απασχόλησης στα πλαίσια της διευθέτησης του χρόνου εργασίας, ο εργαζόμενος λαμβάνει, κατά τη λύση, αποζημίωση για τις υπερβάλλουσες ώρες που έχει απασχοληθεί, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 194 του Π.Δ. 62/2025, που αναφέρεται στην αμοιβή υπερεργασίας και υπερωρίας.

Καταχώρηση της ετήσιας κανονικής άδειας στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ (άρθρο 9)

1. Εξακολουθεί να υφίσταται η υποχρέωση απογραφικής δήλωσης της χορήγησης της ετήσιας άδειας στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, εντός του επόμενου ημερολογιακού μήνα που ακολουθεί τον μήνα χορήγησής της, όπως ήδη προβλέπεται στην υπό στοιχεία 40331 /Δ1.13521/13-9-2019 (ΦΕΚ Β΄3520) απόφαση του Υπουργού Εργασίας.

2. Όσον αφορά άδειες των ημερολογιακών ετών 2026 και μετά, δεν θα απαιτείται καταχώρηση τους:

• στο βιβλίο αδειών, όπως επίσης και
• στον ετήσιο Πίνακα Αδειών (Ε11), όμως θα καταχωρείται μόνο απογραφικά στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.

3. Σε περίπτωση που Εργαζόμενος είναι αδικαιολογήτως απών και εξ αυτού του λόγου δεν «χτυπήσει» την κάρτα του, δεν προβλέπεται η δυνατότητα να δηλωθεί η απουσία του αυτή στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Συνεπώς, δεν δηλώνεται η αδικαιολόγητη απουσία στη σχετική λίστα αδειών /απουσιών στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ. Για κατοχύρωση, πάντως, της επιχείρησης, θα πρέπει να δικαιολογείται η απουσία του εργαζόμενου μέσω σχετικού υπομνήματος στο οικείο υποκατάστημα του Ε.Φ.Κ.Α..

4. Η μη υποβολή δήλωσης των χορηγούμενων αδειών απογραφικά, εντός του επόμενου ημερολογιακού μήνα από το μήνα χορήγησής τους, συνιστά γενική παράβαση ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ, που επισύρει κυρώσεις από 500,00 € έως 3.000,00 €, ανάλογα με τον αριθμό των εργαζόμενων στον ελεγχόμενο τόπο εργασίας.

5. Σύμφωνα με ανακοίνωση που είχε αναρτηθεί στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ στις αρχές του έτους 2025, από την Πέμπτη 16/01/2025 έως και την Παρασκευή 21/02/2025 είχε δοθεί η δυνατότητα υποβολής συμπληρωματικών και διορθωτικών δηλώσεων:

α. «Οργάνωση Χρόνου Εργασίας – `Αδειες» και

β. «Οργάνωση Χρόνου Εργασίας – `Αδειες ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ», με ημερομηνίες αναφοράς εντός του έτους 2024, χωρίς, όμως, η εν λόγω δυνατότητα να προβλέπεται από κάποια διάταξη.

Στο πλαίσιο αυτό, δεν θεωρείται δεδομένη, βάσει νομοθετικού πλαισίου (χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν πρόκειται να επαναληφθεί) η δυνατότητα υποβολής συμπληρωματικών και διορθωτικών δηλώσεων:

α. «Οργάνωση Χρόνου Εργασίας – `Αδειες» και

β. «Οργάνωση Χρόνου Εργασίας – `Αδειες ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ» με ημερομηνίες αναφοράς εντός του έτους 2025.

Αναγγελία της οικειοθελούς αποχώρησης στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ ( άρθρο 14)

1.Ανάλυση και ερμηνεία των νέων ρυθμίσεων

1.1. Καταργείται η υποχρέωση συνυπογραφής από την επιχείρηση της αναγγελίας οικειοθελούς αποχώρησης. Η υποχρέωση υπογραφής της αναγγελίας οικειοθελούς αποχώρησης και από την επιχείρηση κρίνεται περιττή, καθώς κατά την αναγγελία έχει ήδη συνδεθεί και διαπιστευθεί με τους εξατομικευμένους κωδικούς ΕΡΓΑΝΗ στο σύστημα, ενώ, επιπλέον, η οικειοθελής αποχώρηση είναι μονομερής δικαιοπραξία εκ μέρους του εργαζομένου.

1.2. Η όχληση του εργοδότη δεν αναρτάται στο νέο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, αλλά δηλώνεται υπευθύνως από αυτόν, χωρίς την υποχρέωση επισύναψης της όχλησης. Προς απόλυτη διασφάλιση ότι ο εργαζόμενος θα λάβει γνώση της όχλησης, προβλέπεται ότι με την υποβολή της υπεύθυνης δήλωσης περί όχλησης, από τον εργοδότη, θα αποστέλλεται αυτόματα ειδοποίηση και στο κινητό του εργαζομένου, μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής «MyErgani», για τη δήλωση αυτή, εφόσον ο εργαζόμενος το έχει εγκαταστήσει στο κινητό του, χωρίς να απαιτείται κάποια περαιτέρω ενέργεια από τον εργοδότη.

1.3. H ανελαστική προθεσμία για υποβολή της δήλωσης οικειοθελούς αποχώρησης την επόμενη εργάσιμη ημέρα από τη λήξη του πενθήμερου παρατείνεται για δύο (2) εργάσιμες ημέρες. Οι δύο (2) ημέρες αυτές υπολογίζονται σε εργάσιμες ημέρες του Δημοσίου (και όχι της επιχείρησης ή του εργαζομένου).

2. Νομοθετικό πλαίσιο

Στο άρθρο 14 ορίζονται τα εξής:

«1. Ο εργοδότης υποχρεούται να αναγγέλλει, με ηλεκτρονική υποβολή των σχετικών δηλώσεων που προβλέπονται στην υπό στοιχεία 40331/Δ1.13521/13.9.2019 απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέ- σεων «Επανακαθορισμός όρων ηλεκτρονικής υποβολής εντύπων αρμοδιότητας Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας (ΣΕΠΕ) και Οργανισμού Απασχολήσεως Εργατικού Δυναμικού (Ο.Α.Ε.Δ.)» (Β΄ 3520) στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, κάθε περίπτωση οικειοθελούς αποχώρησης εργαζομένου ή αυτοδίκαιης λύσης της δοκιμαστικής περιόδου ή συναινετικής λύσης της σύμβασης εργασίας, όπως εθελουσία έξοδος, ή καταγγελίας σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου ή λήξης σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου ή έργου το αργότερο τέσσερις (4) εργάσιμες ημέρες από την ημέρα αποχώρησης του εργαζομένου ή καταγγελίας της σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου ή λήξης της σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου ή έργου ή κάθε άλλης περίπτωσης λύσης ή λήξης της σύμβασης εργασίας.

2. Η αναγγελία οικειοθελούς αποχώρησης του εργαζομένου συνοδεύεται υποχρεωτικά από ηλεκτρονικά σαρωμένο έντυπο υπογεγραμμένο ιδιοχείρως από τον εργαζόμενο ή από έγγραφο που φέρει ηλεκτρονική υπογραφή του ή έγγραφο ψηφιακά βεβαιωμένο μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr ΕΨΠ), σύμφωνα με το άρθρο 27 του Ν. 4727/2020 (Α΄ 184), περί της έκδοσης εγγράφων μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης.

3. Η αδικαιολόγητη (αυθαίρετη) αποχή του εργαζομένου από την εργασία για διάστημα μεγαλύτερο των τριών (3) συναπτών εργάσιμων ημερών μπορεί να θεωρηθεί ως καταγγελία της σύμβασης εκ μέρους του, υπό την προϋπόθεση ότι έχει παρέλθει επιπλέον χρονικό διάστημα δύο (2) συναπτών εργάσιμων ημερών από την υποχρεωτική όχλησή του από τον εργοδότη του, η οποία α) δηλώνεται υπεύθυνα στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και β) αποδεικνύεται με κάθε πρόσφορο γραπτό τρόπο. Ο εργαζόμενος λαμβάνει αυτόματα ειδοποίηση της δήλωσης του εργοδότη περί όχλησης και μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής «MyErgani». Στην περίπτωση αυτή, ο εργοδότης υποχρεούται, εντός δύο (2) εργάσιμων ημερών από τη λήξη του διαστήματος του πρώτου εδαφίου, να αναγγείλει την οικειοθελή αποχώρηση του εργαζομένου στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, χωρίς να απαιτείται η υπογραφή του εργαζομένου.

4. Αν ο εργοδότης δεν τηρήσει εμπρόθεσμα τις υποχρεώσεις αναγγελίας οικειοθελούς αποχώρησης, η σύμβαση εργασίας θεωρείται ότι λύθηκε με άτακτη καταγγελία του εργοδότη.

5. Οι παρ. 2, 3 και 4 δεν εφαρμόζονται στην περίπτωση επίσχεσης εργασίας.

6. Σε περίπτωση οικειοθελούς αποχώρησης, ο εργαζόμενος δύναται να υποβάλει ο ίδιος την αναγγελία της παρ. 1. Ο εργοδότης λαμβάνει ειδοποίηση αυτόματα μέσω του Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ για την υποβολή της δήλωσης εκ μέρους του εργαζομένου.».

3. Παράδειγμα αναγγελίας της οικειοθελούς αποχώρησης στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ σύμφωνα με το άρθρο 14

 

Σημείωση: Το πλαίσιο αναγγελίας της οικειοθελούς αποχώρησης στο Π.Σ. «ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ», κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 14 του Ν.5239/17-10-2025 , θα τεθεί σε ισχύ με την πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία του Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.

Κατάργηση της υποχρέωσης τήρησης σε έντυπη μορφή εγγράφων με πληροφορίες που υπάρχουν ηλεκτρονικά (άρθρο 17)

1. Τροποποιείται η παρ. 3 του άρθρου 572 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, ώστε να μη συνιστούν πλέον ευθέως αποδεικνυόμενες παραβάσεις:

α) η μη ανάρτηση πίνακα προσωπικού και προγράμματος ωρών εργασίας, αφού πλέον τα σχετικά στοιχεία είναι προσβάσιμα στον ελεγκτή μέσω του Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ,

β) η μη επίδειξη βιβλίου αδειών, το οποίο καταργείται οριστικά με τη διάταξη αυτή

(Προσοχή!!!! Οι επιχειρή- σεις οφείλουν να τηρούν το βιβλίο αδειών αποκλειστικά για τις άδειες με έτος αναφοράς το 2025, μέχρι και 31/3/3026, οπότε και λήγει η περίοδος που αυτές μπορούν να χορηγηθούν), γ) η μη επίδειξη εντύπων όρων ατομικών συμβάσεων εργασίας του προσωπικού, αφού πλέον βάσει του άρθρου 75 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, οι όροι αυτοί μπορούν να γνωστοποιηθούν στον εργαζόμενο και σε ηλεκτρονική μορφή και δ) η μη επίδειξη εκκαθαριστικών σημειωμάτων των αποδοχών προσωπικού για το τελευταίο τουλάχιστον τρίμηνο, καθώς βάσει της παρ. 9 του άρθρου 38 του Ν. 4387/2016 (ΦΕΚ Α΄85), η καταβολή των μισθών γίνεται υποχρεωτικά μέσω τραπέζης και τα σχετικά στοιχεία είναι διαθέσιμα εφόσον ζητηθούν.

2. Τροποποιείται η παρ. 6 του άρθρου 572 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, ώστε να καταργηθεί η υποχρέωση των επιχειρήσεων να τηρούν στον χώρο εργασίας:

2.1. τα έντυπα ατομικών όρων εργασίας του προσωπικού (άρθρα 73, 75 και 76 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου), καθώς πλέον οι ουσιώδεις όροι εργασίας γνωστοποιούνται στον εργαζόμενο, βάσει του άρθρου 75 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, και σε ηλεκτρονική μορφή,

2.2. το βιβλίο αδειών, το οποίο καταργείται οριστικά με την παρούσα νομοθετική ρύθμιση (Προσοχή!!!! Οι επιχειρήσεις οφείλουν να τηρούν το βιβλίο αδειών αποκλειστικά για τις άδειες με έτος αναφοράς το 2025, μέχρι και 31/3/3026, οπότε και λήγει η περίοδος που αυτές μπορούν να χορηγηθούν) και

2.3. τα εκκαθαριστικά σημειώματα αποδοχών του προσωπικού για το τελευταίο τουλάχιστον τρίμηνο, καθώς, όπως αναφέρθηκε και ανωτέρω, η καταβολή της μισθοδοσίας γίνεται πλέον υποχρεωτικά μέσω τραπεζικής κατάθεσης, και τα σχετικά αποδεικτικά παραμένουν διαθέσιμα.

Κατά συνέπεια, η μη τήρηση των ανωτέρω εντύπων παύει να συνιστά παράβαση της εργατικής νομοθεσίας.

2.4. Επίσης, απαλείφεται η περίπτωση της μη ανάρτησης του πίνακα προσωπικού και προγράμματος ωρών εργασίας από τις ευθέως αποδεικνυόμενες παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας, για τις οποίες επιβάλλονται στον εργοδότη διοικητικές κυρώσεις.

Υποβολή στοιχείων στο Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ» (άρθρο 18)

Με τη διάταξη του άρθρου 18 του νέου εργασιακού νόμου τροποποιείται το άρθρο 577 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, με σκοπό την κατάργηση της υποχρέωσης υποβολής στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ:

α) της ατομικής σύμβασης εργασίας,

β) των τροποποιήσεων της σύμβασης εργασίας και γ) του ετήσιου πίνακα προσωπικού του άρθρου 16 του Ν. 2874/2000 (ΦΕΚ Α΄286).

Ειδικότερα, η παρ. 1 του άρθρου 577 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (Π.Δ. 62/2025), διαμορφώνεται ως εξής: «1. Στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ υποβάλλονται, σε ψηφιακή μορ- φή, τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για την εποπτεία της αγοράς εργασίας και ιδίως τα παρακάτω: α) η αναγγελία πρόσληψης του εργαζομένου,

β) κάθε μεταβολή στοιχείων της εργασιακής σχέσης του εργαζομένου με το έντυπο «Δήλωση Μεταβολής Στοιχείων Εργασιακής Σχέσης» και ιδίως τα στοιχεία που σχετίζονται με μεταβολή αποδοχών, μετατροπή σύμβασης ορισμένου χρόνου σε αορίστου, μετατροπή μερικής – εκ περιτροπής σε πλήρη απασχόληση, αλλαγή ειδικότητας, μεταβολή προσώπου του εργοδότη, ωράριο εργασίας στο πλαίσιο συστήματος διευθέτησης του χρόνου εργασίας,

γ) η κτήση ή η απώλεια μιας από τις ιδιότητες της περ. α΄ του άρθρου 2 της Διεθνούς Συμβάσεως της Διεθνούς Διασκέψεως της Ουασινγκτώνος που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του Ν. 2269/1920 (Α΄ 145),

δ) η αναγγελία της λύσης της σύμβασης εργασίας (απόλυση ή οικειοθελής αποχώρηση ή λήξη συμφωνημένου χρόνου ή κοινή συμφωνία) που γίνεται με την υποβολή του εντύπου «Έντυπο λύσης της Σχέσης Εργασίας»,

ε) η ψηφιακή οργάνωση χρόνου εργασίας,

στ) το μητρώο παραβατικότητας,

ζ) το «Λευκό Μητρώο Συνεπών Επιχειρήσεων ΠΕΡΣΕΑΣ»,

η) στοιχεία για τον υπολογισμό των Ετήσιων Μονάδων Εργασίας (Ε.Μ.Ε.).».

Επεξηγηματικά αναφέρεται ότι, η περ. ε΄ αντικαθίσταται, καθώς η ψηφιακή οργάνωση του χρόνου εργασίας ενσωματώνει τα στοιχεία του πίνακα προσωπικού, ενώ εξυπηρετεί την καλύτερη εποπτεία της αγοράς εργασίας, δεδομένου ότι τα στοιχεία που εμπεριέχονται στην ψηφιακή οργάνωση του χρόνου εργασίας αποτυπώνουν σε πραγματικό χρόνο χρήσιμες πληροφορίες για το εργατικό δυναμικό της κάθε επιχείρησης.

Επίσης, προστίθεται αναφορά στο αναβαθμισμένο πληροφοριακό σύστημα «MyErgani», μέσω του οποίου ο εργαζόμενος έχει πρόσβαση σε όλα τα στοιχεία της εργασιακής του σχέσης, τα οποία είναι δηλωμένα στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Επιπλέον, ο εργαζόμενος δύναται, εφόσον εγκαταστήσει, χωρίς κάποια οικονομική επιβάρυνση, τη διαθέσιμη ηλεκτρονική εφαρμογή στο κινητό του, να λαμβάνει απευθείας ειδοποιήσεις, για κάθε νέα δήλωση που κάνει η επιχείρηση, η οποία τον αφορά.

Αναγγελία έναρξης εργασίας στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ (άρθρο 20)

1. Με τις νέες ρυθμίσεις αντικαθίσταται το άρθρο 578 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, με σκοπό να απλοποιηθεί η διαδικασία αναγγελίας της έναρξης εργασίας στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Συγκεκριμένα, καταργείται η υποχρέωση ανάρτησης στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ των βασικών όρων εργασίας, καθώς και της έγγραφης ατομικής σύμβασης εργασίας κατά την πρόσληψη εργαζομένου. Διατηρείται μόνο η υποχρέωση υποβολής της, ήδη υπάρχουσας, «Ψηφιακής Αναγγελίας Έναρξης Εργασίας», που προβλέπεται στην υπό στοιχεία 40331/Δ1.13521/13-9-2019 απόφαση του Υπουργού Εργασίας, η οποία πρέπει να έχει γίνει αποδεκτή από τον εργαζόμενο, ώστε να αναγγελθεί η έναρξη εργασίας. Η αποδοχή του εργαζομένου μπορεί να γίνεται και μέσω της εφαρμογής “MyErgani”, ενώ διατηρείται η δυνατότητα αποδοχής με ηλεκτρονική ή ιδιόχειρη υπογραφή του εργαζομένου, ιδίως για τις περιπτώσεις εργαζομένων που δεν έχουν την τεχνολογική εξοικείωση για χρήση της ηλεκτρονικής εφαρμογής. Η υποχρέωση συνυπογραφής από τον εργοδότη καταργείται, καθώς έχει ήδη αυθεντικοποιηθεί κατά την είσοδο στο σύστημα με τους εξατομικευμένους κωδικούς του.

2. Ταυτόχρονα, η Ψηφιακή Αναγγελία Έναρξης Εργασίας θα περιέχει όλους τους ουσιώδεις όρους εργασίας του άρθρου 73 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου που απαιτείται να γνωστοποιηθούν στον εργαζόμενο, ικανοποιώντας την υποχρέωση ενημέρωσης του άρθρου 75 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου.

3. Αντιστοίχως, σύμφωνα με την παρ. 2, κατά την μεταβολή των όρων εργασίας, θα απαιτείται μόνο η υποβολή στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ της Ψηφιακής Δήλωσης Μεταβολής Στοιχείων Εργασιακής Σχέσης και η αποδοχή της από τον εργαζόμενο.

4. Κατ΄ αποτέλεσμα, ενώ σήμερα απαιτούνται για την πρόσληψη εργαζομένου:

α) η υποβολή του εντύπου της πρόσληψης στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ,

β) η ανάρτηση των βασικών όρων εργασίας στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ,

γ) η ανάρτηση της ατομικής σύμβασης εργασίας στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και

δ) η γνωστοποίηση των ουσιωδών όρων εργασίας, με την αξιολογούμενη ρύθμιση θα απαιτείται μόνο η υποβολή της Ψηφιακής Αναγγελίας Έναρξης Εργασίας.

5. Ο εργοδότης υποχρεούται να γνωστοποιεί στον εργαζόμενο συγκεκριμένους ουσιώδεις όρους της εργασιακής σχέσης. Ειδικότερα, όταν το πρόγραμμα οργάνωσης του χρόνου εργασίας είναι πλήρως ή κατά κύριο λόγο προβλέψιμο, πρέπει να δηλώνονται η διάρκεια της συνήθους ημερήσιας ή εβδομαδιαίας απασχόλησης, οι ρυθμίσεις για υπερωρίες και η σχετική αμοιβή, καθώς και, κατά περίπτωση, οι ρυθμίσεις για αλλαγές στη βάρδια (άρθρο 4).

6. Παροχή πληροφοριών στους εργαζομένους μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής “MyErgani” (`Αρθρο 5):

Η υποχρέωση ενημέρωσης που βαρύνει τον εργοδότη σχετικά με τη γνωστοποίηση των ουσιωδών όρων εργασίας θα δύναται να εκπληρώνεται και μέσω του “ΜyErgani” με τη γνωστοποίηση της Ψηφιακής Αναγγελίας Έναρξης Εργασίας και της Ψηφιακής Δήλωσης Μεταβολής Στοιχείων Εργασιακής Σχέσης. Μέσω του πληροφοριακού συστήματος “MyErgani” ο εργαζόμενος έχει πρόσβαση και μπορεί να επεξεργάζεται όλες τις πληροφορίες της εργασιακής του σχέσης και παράλληλα διατηρεί τη δυνατότητα να γνωστοποιεί τους όρους εργασίας του, με έντυπο ή άλλη ηλεκτρονική μορφή.

Σημείωση: H διαδικασία αναγγελίας της έναρξης εργασίας στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 20 του Ν.5239/17-10-2025 , θα τεθεί σε ισχύ με την πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία του Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.

Πρόσληψη για κάλυψη επειγουσών αναγκών (άρθρο 21)

1. Δημιουργείται ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή «Ταχείας Πρόσληψης» για την αναγγελία πρόσληψης εργαζομένων με σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου, στην περίπτωση επειγουσών αναγκών του εργοδότη.

2. Προβλέπεται σημαντική απλοποίηση της διαδικασίας πρόσληψης, fast – track προσλήψεις ορισμένου χρόνου για επείγουσες ανάγκες.

3. Η εφαρμογή αυτή δίνει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να προσλαμβάνουν γρήγορα και απλά εργαζομένους για έως δύο (2) ημέρες την εβδομάδα. Ειδικότερα, η επιχείρηση θα δηλώνει στην ειδική εφαρμογή που θα δημιουργηθεί τους ουσιώδεις όρους της εργασίας του άρθρου 73 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου και ο εργαζόμενος θα τους λαμβάνει σε μορφή ειδοποίησης που μπορεί να αποδεχτεί, μέσω της εφαρμογής MyErgani. Η ίδια διαδικασία θα εφαρμόζεται και σε περίπτωση τροποποίησης κάποιου από τους ουσιώδεις όρους. Με την πρόταση της επιχείρησης και την αποδοχή του εργαζομένου θα αναγγέλλεται νομίμως η σύμβαση εργασίας στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.

4. Με την ταχεία πρόσληψη του άρθρου 21 δεν θα απαιτείται επιπλέον υποβολή:

α) της αναγγελίας έναρξης εργασίας του άρθρου 578 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου,

β) της δήλωσης ψηφιακής οργάνωσης του χρόνου εργασίας της υπό στοιχεία 40331/Δ1.13521/13-9-2019 απόφασης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων και

γ) της αναγγελίας λύσης σύμβασης εργασίας του άρθρου 330 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου.

5. Αν εργαζόμενος βρεθεί να απασχολείται χωρίς να έχουν γίνει η ανωτέρω πρόταση και αποδοχή, επιβάλλονται, μεταξύ άλλων, οι διοικητικές κυρώσεις για αδήλωτη εργασία.

Σημείωση: Το πλαίσιο πρόσληψης για κάλυψη επειγουσών αναγκών κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 21 του Ν.5239/17-10-2025 θα τεθεί σε ισχύ με την πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία του Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και την εγκατάσταση της ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής «Ταχείας Πρόσληψης».

Θέματα Ψηφιακής κάρτας εργασίας (άρθρο 22)

1. Ψηφιακή κάρτα εργασίας και χρόνος προετοιμασίας

Κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 22 του νέου εργασιακού νόμου, η σήμανση της ψηφιακής κάρτας πρέπει να πραγματοποιείται:

α) κατά την έναρξη του δηλωθέντος ωραρίου, μετά από τον χρόνο προετοιμασίας προς ανάληψη εργασίας, και

β) κατά τη λήξη του δηλωθέντος ωραρίου, πριν από τον χρόνο προετοιμασίας προς αποχώρηση.

Στις επιχειρήσεις – εργοδότες που ανήκουν κατά κύρια δραστηριότητα, βάσει Κωδικού Αριθμού Δραστηριότητας (Κ.Α.Δ.), στον κλάδο της βιομηχανίας, ο χρόνος προετοιμασίας δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τριάντα (30) λεπτά πριν από την έναρξη της εργασίας και τα τριάντα (30) λεπτά μετά από τη λήξη της εργασίας.

Στις επιχειρήσεις – εργοδότες όλων των κλάδων, πλην αυτών του προηγούμενου εδαφίου, ο χρόνος προετοιμασίας δεν μπορεί να υπερβαίνει τα δέκα (10) λεπτά πριν από την έναρξη της εργασίας και τα δέκα (10) λεπτά μετά από τη λήξη της εργασίας. Εάν κατά τον ανωτέρω χρόνο βρεθεί εργαζόμενος να απασχολείται πραγματικά, επιβάλλονται από την Επιθεώρηση Εργασίας οι προβλεπόμενες διοικητικές κυρώσεις βάσει του άρθρου 572.

Στις ερμηνευτικές εγκυκλίους του Υπουργείου Εργασίας Α.Π. 37271 /21-06-2024 και Α.Π. 3496 /10-02-2025, όσον αφορά το χρόνο σήμανσης της ψηφιακής κάρτας εργασίας και εάν συμπεριλαμβάνεται στον εργάσιμο χρόνο ο χρόνος προετοιμασίας, διευκρινίζονται τα εξής:

• Ο χρόνος προπαρασκευής των εργαζομένων πριν την ανάληψη υπηρεσίας ή κατά την αποχώρησή τους από την εργασία, με βάση πάντα το δηλωθέν ωράριό τους, π.χ. αλλαγή ενδυμασίας, πλύσιμο, κ.λπ., δεν αποτελεί χρόνο εργασίας εκτός αντιθέτου συμφωνίας μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου. (`Αρειος Πάγος 317/65).
• Η παραμονή εργαζομένων σε κοινόχρηστους χώρους της επιχείρησης, όπως αποδυτήρια, κυλικεία, γυμναστήρια, αίθουσες ψυχαγωγίας, πριν την έναρξη ή μετά την λήξη της εργασίας τους, αποτελεί θέμα που άπτεται της εσωτερικής οργάνωσης και λειτουργίας της εκάστοτε επιχείρησης και νομίμως γίνεται, αλλά σε περίπτωση ελέγχου από την Επιθεώρηση Εργασίας, το βάρος της απόδειξης, ότι οι εν λόγω εργαζόμενοι παραμένουν στην επιχείρηση χωρίς να εργάζονται, βαρύνει τον εργοδότη.
• Σε περίπτωση που βρεθεί εργαζόμενος να εργάζεται κατά τον χρόνο προετοιμασίας για ανάληψη υπηρεσίας ή ξεκινήσει να εργάζεται μετά την ολοκλήρωση της προετοιμασίας για ανάληψη υπηρεσίας χωρίς να έχει σημάνει την ψηφιακή του κάρτα, θα επιβάλλονται από την Επιθεώρηση Εργασίας οι προβλεπόμενες κυρώσεις.

Το ίδιο ισχύει και στις περιπτώσεις που ο εργαζόμενος έχει σημάνει την κάρτα του κατά την λήξη της εργασίας του και συνεχίσει να εργάζεται κατά τον χρόνο προετοιμασίας για αποχώρηση.

2. Ψηφιακή κάρτα εργασίας και μονές σημάνσεις

Με τις ρυθμίσεις της παρ 2Γ του άρθρου 22 του νέου εργασιακού νόμου, η διαπίστωση πλέον του αριθμού των τριών (3) μονών σημάνσεων τον μήνα ανά εργαζόμενο, όταν δεν δικαιολογείται από τη φύση ή την οργάνωση του χρόνου εργασίας ή γεγονός ανωτέρας βίας ή αντικειμενική αδυναμία, και οφείλεται σε αμέλεια του εργαζομένου, συνιστά αιτία ελέγχου από την Επιθεώρηση Εργασίας, στο πλαίσιο της ανάλυσης εκτίμησης κινδύνου. Ερμηνεύοντας εξ αντιδιαστολής την εν λόγω διάταξη προκύπτει ότι, μέχρι τον αριθμό των τριών (3) μονών σημάνσεων τον μήνα ανά εργαζόμενο δεν νομιμοποιούνται τα ελεγκτικά όργανα του Σ.ΕΠ.Ε. να επιβάλουν κυρώσεις.

Στις ερμηνευτικές εγκυκλίους του Υπουργείου Εργασίας Α.Π. 37271/21-06-2024 και Α.Π. 3496/10-02-2025, όσον αφορά την παράλειψη σήμανσης της ψηφιακής κάρτας από τον εργαζόμενο, ορίζονταν τα εξής:

• Η σήμανση της ψηφιακής κάρτας αποτελεί υποχρέωση του εργαζόμενου, η οποία θα πρέπει να τηρείται.
• Αυτό άλλωστε προκύπτει και από το άρθρο 652 του Αστικού Κώδικα, σύμφωνα με το οποίο: «Ο εργαζόμενος οφείλει να εκτελέσει με επιμέλεια την εργασία που ανέλαβε και ευθύνεται για τη ζημία που προξενείται στον εργοδότη από δόλο ή από αμέλειά του».
• Ωστόσο, είναι πιθανόν από αμέλεια να μην χτυπηθεί η κάρτα κάποιου εργαζομένου κατά την έναρξη ή τη λήξη της εργασίας του. Δεδομένου ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι πιθανό, και στα πλαίσια της καλής πίστης, είναι σκόπιμο να γίνονται αποδεκτά μέχρι 3 μονά χτυπήματα τον μήνα ανά εργαζόμενο, στην οποία περίπτωση, η σχετική διαπίστωση από την Επιθεώρηση Εργασίας, θα συνεπάγεται σύσταση και όχι επιβολή προστίμου.

Αξίζει να επισημανθεί ότι, κατά τα οριζόμενα στις ανωτέρω ερμηνευτικές εγκυκλίους του Υπουργείου Εργασίας, από τη στιγμή που μια επιχείρηση – εργοδότης εντάσσε- ται στον μηχανισμό της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, είναι υποχρεωμένη, ανεξαρτήτως αριθμού εργαζομένων, να διαθέτει και να ενεργοποιεί αντιστοίχως, σύστημα ψηφιακής κάρτας εργασίας για το σύνολο των εργαζομένων της με σύμβαση ή σχέση εξαρτημένης εργασίας, που απασχολούνται με φυσική παρουσία στο χώρο παροχής εργασίας της επιχείρησης (ήτοι, στην παρούσα φάση εφαρμογής, στις κτιριακές της εγκαταστάσεις), συμπεριλαμβανομένων και όσων απασχολούνται σε αυτήν μέσω δανεισμού, λαμβανομένων υπόψη των εξαιρέσεων της προηγούμενης σελίδας. Με τη χρήση της ψηφιακής κάρτας σημαίνεται η πρώτη είσοδος και η τελευταία έξοδος από τις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, η οποία σε συνδυασμό με το συμβατικό προδηλωθέν και το προγραμματισμένο ημερήσιο ωράριο στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ παράγει αποτελέσματα σε σχέση με τον πραγματικό ημερήσιο χρόνο απασχόλησης των εργαζομένων, όπως την ώρα έναρξης και λήξης της εργασίας, τη διάρκεια του διαλείμματος, καθώς και την υπέρβαση του νόμιμου ωραρίου εργασίας.

H σήμανση της ψηφιακής κάρτας απεικονίζει την πρώτη είσοδο και την τελευταία έξοδο από τις κτιριακές εγκατα- στάσεις της επιχείρησης, η οποία σε περιπτώσεις εργαζομένων που δεν ξεκινούν ή δεν ολοκληρώνουν την εργασία τους σε αυτές δεν ισοδυναμεί με μέτρηση του συνολικού ημερήσιου χρόνου απασχόλησής τους.

3. Ευέλικτη προσέλευση

Οι επιχειρήσεις – εργοδότες που έχουν ενταχθεί στον μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας εργασίας και την έχουν ενεργοποιήσει δύνανται να συμφωνούν εγγράφως με τους εργαζομένους τους ευέλικτη προσέλευση μέχρι χρονικό διάστημα εκατό είκοσι (120) λεπτών ημερησίως. Αν υπάρχει τέτοια συμφωνία, η έναρξη της εργασίας είναι δυνατή από τη δηλωθείσα έναρξη του ωραρίου στην ψηφιακή οργάνωση του χρόνου εργασίας και έως τη λήξη του χρόνου της ευέλικτης προσέλευσης.

4. Μη ενεργοποίηση ψηφιακής κάρτας εργασίας

Η ψηφιακή κάρτα εργασίας αξιοποιείται από την Επιθεώρηση Εργασίας για τον έλεγχο τήρησης του ωραρίου των επιχειρήσεων. Εάν, κατά τον επιτόπιο έλεγχο σε επιχείρηση, διαπιστωθεί ότι η ψηφιακή κάρτα εργαζομένου δεν είναι ενεργοποιημένη, επιβάλλεται στον εργοδότη πρόστιμο δέκα χιλιάδων πεντακοσίων (10.500) ευρώ ανά εργαζόμενο που δεν έχει ενεργοποιημένη ψηφιακή κάρτα. Αν σε τρεις (3) ελέγχους, εντός χρονικού διαστήματος δώδεκα (12) μηνών, διαπιστωθεί η παράβαση της παρούσας επιβάλλεται προσωρινή διακοπή λειτουργίας της επιχείρησης για χρονικό διάστημα δεκαπέντε (15) ημερών.

Επισημαίνεται ότι, και με την Υ.Α. 80016 /2022 (ΦΕΚ Β΄ 4629/01-09-2022), επί μη ενεργοποίησης ψηφιακής κάρτας εργασίας εργαζομένου το πρόστιμο ορίζεται σε 10.500,00 € ανά θιγόμενο εργαζόμενο (παράβαση ατο- μικού χαρακτήρα).

Ετήσιος πίνακας προσωπικού, βιβλίο αδειών και ετήσιος πίνακας αδειών (Ε11) (άρθρο 24)

1. Ετήσιος πίνακας προσωπικού

Καταργείται από 1/1/2025 η υποχρέωση υποβολής Ετήσιου Πίνακα Προσωπικού (Ε4), καθώς η Ψηφιακή Δήλωση Χρόνου Εργασίας του Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ περιέχει όλα τα στοιχεία που αποτύπωνε ο Πίνακας σε σχέση με τους εργαζομένους της επιχείρησης, ενώ το Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ θα παρέχει και τη δυνατότητα «αποτύπωσης» του συνόλου των απασχολούμενων της επιχείρησης οποιαδήποτε στιγμή.

2. Βιβλίο αδειών

Καταργείται η παρ. 2 του άρθρου 53 του Ν. 4611/2019 (ΦΕΚ Α΄11), περί έναρξης ισχύος της καταχώρισης της κανονικής άδειας στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ, προκειμένου να καταργηθεί οριστικά το βιβλίο αδειών, καθώς οι άδειες θα υποβάλλονται πλέον στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, εντός του επόμενου ημερολογιακού μήνα από τον μήνα χορήγησής τους. Δεδομένου ότι, κατά την ψήφιση του νέου εργασιακού νόμου, έχουν ήδη χορηγηθεί άδειες του 2025, οι οποίες δεν έχουν υποβληθεί στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, οι επιχειρήσεις οφείλουν να τηρούν το βιβλίο αδειών αποκλειστικά για τις άδειες με έτος αναφοράς το 2025, μέχρι και 31/3/2026, οπότε και λήγει η περίοδος που αυτές μπορούν να χορηγηθούν. Ειδικά για τις ημέρες κανονικής αδείας του 2025, οι οποίες δεν έχουν εξαντληθεί μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2026, διατηρείται η υποχρέωση καταχώρισης στο βιβλίο αδειών έως την εξάντλησή τους.

3. Ετήσιος πίνακας αδειών (Ε11)

Καταργείται η περ. 2 της υποπαρ. ΙΑ.5 του άρθρου πρώτου του Ν. 4254/2014, περί ετήσιας καταχώρισης της κα- νονικής άδειας στο ΕΡΓΑΝΗ, ώστε να καταργηθεί ο Ετήσιος Πίνακας Αδειών (Ε11), αφού όλα τα στοιχεία σχετικά με την άδεια των εργαζομένων θα είναι προσβάσιμα μέσω του ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.

Ομοίως, οι επιχειρήσεις οφείλουν να υποβάλλουν Ετήσιο Πίνακα Αδειών (Ε11) για τις άδειες 2025 του προσωπικού τους. Ειδικά για τις ημέρες κανονικής αδείας του 2025, διατηρείται η υποχρέωση ετήσιας καταχώρισής τους στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ.

Επίδομα γονικής άδειας (άρθρο 11)

Το επίδομα γονικής άδειας, το οποίο χορηγείται από τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (Δ.ΥΠ.Α.) του άρθρου 231 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, είναι αφορολόγητο, ανεκχώρητο και ακατάσχετο στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων, κατά παρέκκλιση κάθε άλλης αντίθετης διάταξης, δεν δεσμεύεται και δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένα χρέη στη φορολογική διοίκηση, στο δημόσιο, στα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, στα νομικά πρόσωπα των τελευταίων και στα ασφαλιστικά ταμεία ή στα πιστωτικά ιδρύματα για το δημόσιο και για τρίτους, και δεν προσμετράται στο συνολικό, πραγματικό ή τεκμαρτό οικογενειακό εισόδημα.

Απαλλαγή των προσαυξήσεων από ασφαλιστικές εισφορές σε υπερεργασία, υπερωρίες, νυχτερινά και αργίες (άρθρο 73)

Οι εργαζόμενοι που απασχολούνται τις Κυριακές και στις εορτές δικαιούνται, ανεξαρτήτως του κύρους της συμφωνίας για την απασχόληση αυτή και των άλλων ενδεχόμενων συνεπειών, την προσαύξηση 75% που προβλέπεται από την υπ΄ αρ. 8900/1946 Κοινή Απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Εργασίας, όπως αυτή ερμηνεύθηκε αυθεντικά με την υπ΄ αρ. 25825/1951 απόφαση των ιδίων Υπουργών, σύμφωνα με όσα ορίζουν οι εν λόγω αποφάσεις, όπως αυτές ισχύουν σήμερα.

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 41 του Ν.5184/2025 , από 06/03/2025 (ημερομηνία έναρξης ισχύος τους) τα ποσά, που αντιστοιχούν σε προσαυξήσεις των επιδομάτων νυχτερινής εργασίας, αμοιβής υπερεργασίας, υπερωρίας και προσαύξησης αμοιβής για εργασία κατά τις Κυριακές και αργίες εργαζομένων με καθεστώς πλήρους απασχόλησης, στο σύνολο των κλάδων της οικονομίας, δεν υπόκεινται σε ασφαλιστικές εισφορές (εργατικές και εργοδοτικές) ( εγκύκλιος e-Ε.Φ.Κ.Α. 8/2025 ).

Με τις ρυθμίσεις του άρθρου 3 του νέου εργασιακού νόμου, η απαλλαγή των προσαυξήσεων από ασφαλιστικές εισφορές σε υπερεργασία, υπερωρίες, νυχτερινά και αργίες επεκτείνεται και σε προσαυξήσεις υπερεργασίας, υπερωρίας, νυχτερινών και αργιών που προβλέπονται από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, καθώς και σε σχετικές προσαυξήσεις που χορηγούνται οικειοθελώς από τον εργοδότη, ωφελώντας εργαζόμενους και επιχειρήσεις.

Σημείωση : Η διάταξη αυτή , του άρθρου 73 του Ν .5239/17-10-2025 , ισχύει από 1/11/2025.

Θέματα Τεχνικού Ασφάλειας – Ιατρού εργασίας (άρθρα 30 έως 38)

1. Οι εργοδότες μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων

μπορούν να ασκήσουν οι ίδιοι καθήκοντα Τεχνικού Ασφάλειας στις επιχειρήσεις τους, με την παρακολούθηση κατάλληλου προγράμματος επιμόρφωσης εφόσον απασχολούν μέχρι 20 εργαζόμενους. Μειώνεται εν προκειμένω με το νέο νόμο ο αριθμός των εργαζομένων από πενήντα (50) σε είκοσι (20). Ο ανωτέρω αριθμός αφορά το σύνολο των εργαζομένων της επιχείρησης (άρθρο 30).

Σημείωση : Η διάταξη αυτή , του άρθρου 30 του Ν .5239/17-10-2025 , ισχύει από 1/1/2026.

2. Επικαιροποιείται ο πίνακας επιτρεπόμενων ειδικοτήτων τεχνικών ασφαλείας (άρθρο 31).

3. Ο τεχνικός ασφαλείας έχει υποχρέωση να παρέχει αποκλειστικώς γραπτά τις υποδείξεις και συμβουλές του στον εργοδότη, ενώ παράλληλα το βιβλίο υποδείξεων ψηφιοποιείται στο Πληροφοριακό Σύστημα της Επιθεώρησης Εργασίας, με σκοπό την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του ελέγχου και της ασφάλειας δικαίου (άρθρο 32).

4. Παρέχεται η δυνατότητα διεύρυνσης των ιατρικών ειδικοτήτων που επιτρέπουν την άσκηση καθηκόντων ιατρού εργασίας (άρθρο 33).

5. Εκτός από τον τεχνικό ασφαλείας, και ο ιατρός εργασίας έχει υποχρέωση να παρέχει αποκλειστικά εγγράφως τις υποδείξεις του, ενώ το βιβλίο υποδείξεων του ιατρού εργασίας ψηφιοποιείται στο Π.Σ. της Επιθεώρησης Εργασίας, με σκοπό την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του ελέγχου και της ασφάλειας δικαίου (άρθρο 34).

6. Ο ιατρός εργασίας οφείλει να ενημερώνει, άμεσα και εγγράφως, τον εργοδότη για τις ασθένειες που οφείλονται στην εργασία, ενώ παράλληλα αντίγραφο της ως άνω ενημέρωσης θα πρέπει να τηρείται στον ιατρικό φάκελο του εργαζομένου. Η υποχρέωση αναγγελίας της ασθένειας που οφείλεται στην εργασία δεν βαρύνει τον ιατρό εργασίας, αλλά τον εργοδότη (άρθρο 35).

7. Με την περ. θ΄ της παρ. 7 του άρθρου 37 δίδεται έμφαση στην ανάγκη να είναι κατανοητές οι οδηγίες από τους εργαζόμενους. Ο εργοδότης δεν αρκεί να παρέχει τις κατάλληλες οδηγίες στους εργαζομένους του, αλλά πρέπει να τις παρέχει με αντιληπτό τρόπο. Η διάταξη επιχειρεί να εξασφαλίσει, μεταξύ άλλων, ότι εργαζόμενοι, οι οποίοι δεν ομιλούν την ελληνική γλώσσα ή είναι αναλφάβητοι κατανοούν τις απαραίτητες οδηγίες υγείας και ασφάλειας ( άρθρο 37).

8. Τίθεται πενθήμερη προθεσμία αναγγελίας από τον εργοδότη στην Επιθεώρηση Εργασίας και στον ασφαλιστικό φορέα των ασθενειών που οφείλονται στην εργασία, από την ημέρα που ενημερώνεται ο εργοδότης, από τον ιατρό εργασίας ή από την προσκόμιση της διάγνωσης ιατρού του Ε.Σ.Υ., όπως ισχύει σύμφωνα και με την παρ. 3 του άρθρου 23 του Κανονισμού Ασφαλιστικής Αρμοδιότητας και Διαδικασίας απονομής των παροχών του πρώην Ι.Κ.Α. [υπ΄ αρ. 57440/7-2-1938 απόφαση του Υφυπουργού Εργασίας (ΦΕΚ Β΄33)] ( άρθρο 38).

Μαθήματα ΚΑΡΠΑ και λαβής Χάιμλιχ (άρθρο 39)

Για εργοδότες, οι οποίοι απασχολούν έως πενήντα (50) εργαζόμενους, σε μία εγκατάσταση, η παροχή μαθημάτων καρδιοαναπνευστικής αναζωογόνησης (ΚΑΡΠΑ) και λαβής Χάιμλιχ θα γίνεται μέσω εκπαιδευτικών βίντεο και υλικού, που παρέχονται δωρεάν από το Υπουργείο Εργασίας.

Σε μεγαλύτερες επιχειρήσεις, στις οποίες απασχολούνται πενήντα ένας (51) εργαζόμενοι και άνω, σε μία εγκατάσταση, θα πρέπει να παρέχονται στους μισούς εργαζόμε- νους της εγκατάστασης μαθήματα από πιστοποιημένους εκπαιδευτικούς φορείς πρώτων βοηθειών, τουλάχιστον ανά τριετία.

Σημείωση: Η διάταξη αυτή, του άρθρου 39 του Ν .5239/17-10-2025 , ισχύει από 1/1/2026.

Το κείμενο αποτελεί απόσπασμα από το ομότιτλο άρθρο του κ. Πέτρου Ραπανάκη που δημοσιεύθηκε στο τεύχος Νοεμβρίου του περιοδικού Epsilon7. Στο πλήρες άρθρο, μεταξύ άλλων, γίνεται αναφορά και στην κατάτμηση της άδειας, στην μονομερή βλαπτική μεταβολή των όρων της σύμβασης εργασίας, στις ανάδοχες μητέρες, στη συγχώνευση της πολιτικής για την πρόληψη και καταπολέμηση της βίας και της παρενόχλησης με την πολιτική για τη διαχείριση εσωτερικών καταγγελιών για περιστατικά βίας και παρενόχλησης στην εργασία και στον ορισμό συντονιστή σε θέματα ασφάλειας και υγείας σε εργοτάξιο όπου είναι παρόντα πολλά συνεργεία.