Απόφαση – μήνυμα ως προς την (έστω προσωρινή) δικαστική προστασία εργαζομένων από υπέρογκες και εξοντωτικές ρήτρες περί ανταγωνισμού και εχεμύθειας, που επιβάλλουν εταιρίες σε εργαζομένους προκειμένου να τους κρατούν δέσμιους, εξέδωσε το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών! Πρόκειται για ρήτρες που καλούνται να υπογράψουν οι εργαζόμενοι περί μη ανταγωνισμού και εχεμύθειας ως προς τα στοιχεία που έχουν πρόσβαση δυνάμει της εργασίας τους. Όπως κλήθηκαν την περίοδο της έναρξης της τουριστικής περιόδου, χιλιάδες εργαζόμενοι των κλάδων της εστίασης και των τουριστικών, σε υπογραφή ποινικής ρήτρας εντός των συμβάσεων τους με υπέρογκο και δυσανάλογο ύψος ποσού.
Προ ημερών κρίθηκε και απορρίφθηκε από τον Δικαστή Υπηρεσίας του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, αίτηση προσωρινής διαταγής για καταβολή υπέρογκου ποσού επί ποινικής ρήτρας εχεμύθειας και μη ανταγωνισμού. Συγκεκριμένα καθηγητής γνωστού Ι.Ι.Ε.Κ. με εξαιρετική ακαδημαϊκή καριέρα και διαδρομή, που λάμβανε μισθό περίπου 750€, είχε υπογράψει ως όρο σύμβασης ρήτρα μετασυμβατικής απαγόρευσης ανταγωνισμού η οποία προέβλεπε ότι για ένα (1) έτος μετά την με οποιονδήποτε τρόπο διακοπή της εργασιακής σχέσης (καταγγελία, παραίτηση, λήξη συμβατικής σχέσης) ο εργαζόμενος απαγορεύεται να απασχοληθεί σε οποιαδήποτε ανταγωνιστική επιχείρηση. Προβλέφθηκε επίσης, η κατάπτωση της ποινικής ρήτρας ύψους 30.000€ σε περίπτωση αθέτησης του εν λόγω όρου. Επιπλέον ο καθηγητής είχε υπογράψει ρήτρα εμπιστευτικότητας και εχεμύθειας για την μη αποκάλυψη εμπορικών και εν γένει εμπιστευτικών πληροφοριών σε ανταγωνιστές.
Τον “απέλυσαν” και ζητούν τη ρήτρα
Λίγο πριν την έναρξη του ακαδημαϊκού έτους και των μαθημάτων και ενώ ο εν λόγω καθηγητής βρέθηκε αντιμέτωπος με την ανεργία, αφού η σύμβαση εργασίας είχε λήξει τέλη Ιουνίου και με πρωτοβουλία του αντιδίκου Ι.Ι.Ε.Κ., δεν ανανεώθηκε για τον επόμενο χρόνο η σύμβαση του. Στα πλαίσια αυτά ο καθηγητής προσπάθησε να βρει εργασία και ήρθε σε επικοινωνία με άλλους φορείς και Ι.Ι.Ε.Κ. προσδοκώντας μελλοντική απασχόληση. Κατατέθηκε όμως εναντίον του αίτηση ασφαλιστικών μέτρων με αίτημα προσωρινής διαταγής από τον αντίδικο, το εν λόγω Ι.Ι.Ε.Κ., δυνάμει της οποίας ζητούσαν μεταξύ άλλων να υποχρεωθεί ο καθηγητής να απέχει από κάθε είδους εργασία σε ανταγωνιστική επιχείρηση και να υποχρεωθεί να καταστρέψει ή να παραδώσει κάθε εμπιστευτική πληροφορία που είχε στην κατοχή του. Το αίτημα προσωρινής διαταγής απερρίφθη διότι δεν μπορεί δικονομικά, νομικά και ηθικά να καταδικαστεί ένας νέος επιστήμονας στην πιο παραγωγική δεκαετία της ζωής του στην απραγία, στην ανεργία, στην αποξένωση από το επιστημονικό του έργο και στην ανέχεια.
Γιαννης Καρούζος: “Ρητή συμφωνία”
Όπως εξηγεί και ο Δικηγόρος – Εργατολόγος κος. Γίαννης Καρούζος, οι ρήτρες εχεμύθειας, πίστης και άλλες που συμφωνούνται και υπογράφονται μεταξύ εργαζομένου και εργοδότη, προκειμένου να δεσμεύουν τον πρώτο και μετά την εργασιακή σχέση, θα πρέπει να έχει συμφωνηθεί τούτο ρητά στο συμβατικό κείμενο. Η νομιμότητα αυτών των ρητρών εχεμύθειας ελέγχεται σε συνάρτηση με το περιεχόμενο, που προσλάβει κάθε φορά ο περιορισμός, το χρονικό διάστημα ισχύος του και την ανάγκη προστασίας ενός δικαιολογημένου συμφέροντος του εργοδότη, εκτιμώμενου με βάση την αρχή της αναλογικότητας. Επομένως ρήτρες εχεμύθειας οι οποίες δεν είχαν συμφωνηθεί να ισχύουν για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα μετά την λύση της σύμβασης, δεν αναπτύσσουν μετασυμβατική ισχύ και είναι εντελώς ανίσχυρες.
Αναφορικά με τις ρήτρες παράλειψης ανταγωνισμού οι οποίες απαντώνται πολύ συχνά πλέον και στην Ελληνική αγορά εργασίας, πρέπει να διευκρινίσω ότι αυτές ελέγχονται ως καταχρηστικές και καταδυναστευτικές με βάση τα εξής κριτήρια:
Α) Ο χρόνος μετασυμβατικής δέσμευσης.
Δεν μπορεί η ρήτρα να αναπτύσσεται για ένα δυσανάλογο χρόνο σε σχέση πάντα με τον χρόνο απασχόλησης του εργαζομένου και στον εργοδότη. Έτσι είναι δυσανάλογη η ρήτρα που απαγορεύει απασχόληση σε ανταγωνιστή εργοδότη για τρία (3) χρόνια μετά τη λύση της σύμβασης, τη στιγμή που ο εργαζόμενος απασχολήθηκε στην επιχείρηση για μόλις π.χ. ένα (1) έτος.
Β) Τοπική έκταση ισχύος της ρήτρας ανταγωνισμού
Γ) Πρόβλεψη οικονομικού ανταλλάγματος
Δ) Η ρήτρα ανταγωνισμού ως αναγκαίος όρος για την προστασία των δικαιολογημένων συμφερόντων της επιχείρησης
Αναδημοσίευση από https://www.dikastiko.gr/
