Περιήγηση: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Μια μεγάλη ευρωπαϊκή οικονομική κρίση, που συνοδεύτηκε από την «Ανοιξη των Εθνών», των νέων ιδεών και των εθνικών επαναστάσεων, έφερε το 1848 στην Ελλάδα τα πρώτα… capital controls! Του Σταύρου Μαλαγκονιάρη Με νόμο που θεσμοθετήθηκε με διαδικασίες-εξπρές, απαγορεύτηκε για ορισμένο διάστημα η μετατροπή των χαρτονομισμάτων της τράπεζας σε μεταλλικό, επίσημο νόμισμα. Πρώτος στόχος ήταν να προστατευτεί η μοναδική μεγάλη τράπεζα της εποχής, η Εθνική Τράπεζα, από κερδοσκοπικές επιθέσεις (τότε δεν υπήρχαν funds, υπήρχαν κεφαλαιούχοι τοκογλύφοι), αθρόες αναλήψεις και εξαγωγές νομισμάτων. Δευτερευόντως…

Η Μικρασιατική εκστρατεία και η ακόλουθη Μικρασιατική καταστροφή επηρέασαν καταλυτικά τόσο τον ελληνισμό της Μ. Ασίας όσο και την πορεία του ελληνικού κράτους. Στα τέλη Απριλίου του 1919 ο πρωθυπουργός της Αγγλίας Lloyd George και οι πρόεδροι της Γαλλίας Κλεμανσό και των Η.Π.Α. W. Wilson έδωσαν την άδεια στην Ελλάδα να καταλάβει στρατιωτικά την περιοχή της Σμύρνης με κάποια ενδοχώρα, φαινομενικά για την τήρηση της τάξης και την προστασία των μειονοτικών πληθυσμών, ώσπου να υπογραφεί η συνθήκη ειρήνης ανάμεσα στις…

Σε καιρούς ανόδου του νεοφασισμού, χρέος του μελετητή είναι να αναδεικνύει την αλήθεια. Το πρόσωπο της Μακρονήσου είναι λίγο πολύ γνωστό σε όλους σήμερα, είτε αυτοί το παραδέχονται είτε όχι. Είναι το «νησί της Κολάσεως», το νησί που οι 12 ανήλικοι κρατούμενοί του οδηγήθηκαν σε μαζική απόπειρα αυτοκτονίας καταπίνοντας τις λαβές από τα κουτάλια τους. Το νησί «αναμόρφωσης» με την γάτα στο σακί, το μπαμπού, το κουβάλημα της πέτρας και το πολύ και μεθοδευμένο ξύλο. Είναι το νησί που δολοφονήθηκαν…

Οι συνέπειες του λιμού και της συνεπακόλουθης βοήθειας του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού είχαν πολλαπλή πολιτική και κοινωνική σημασία. Εκτός από τις ανθρώπινες απώλειες, η χρόνια έλλειψη αγαθών είχε καταστροφικές συνέπειες για την οικονομική και κοινωνική σταθερότητα καθώς συνέπιπτε με το αναπόφευκτο πρόβλημα των ελλειμμάτων του προϋπολογισμού κατά τη διάρκεια του πολέμου. Οι δύο αυτοί παράγοντες σε συνδυασμό προκάλεσαν καλπάζοντα πληθωρισμό, ο οποίος έλαβε τρομακτικές διαστάσεις προς το τέλος της Κατοχής. Καταστροφικές ήταν οι συνέπειες στην κοινωνική συνοχή. Η καταφυγή στη μαύρη αγορά…

Ο οικονομικός στραγγαλισμός από τους κατακτητές οδήγησε σε θάνατο από πείνα εκατοντάδες χιλιάδες Αθηναίους, σ’ έναν πρωτόγνωρο λιμό για τα δεδομένα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. του Δημήτρη Κυριαζή O μεγάλος λιμός έφερε την πόλη της Αθήνας και τους κατοίκους της σε απάνθρωπα όρια, σε καταστάσεις που είχαν να εμφανιστούν από τους αρχαίους χρόνους. Τα θύματα του λιμού μετριούνται σε εκατοντάδες χιλιάδες, γεγονός που, αν το δούμε αναλογικά, αποδεικνύει ότι η δοκιμασία που πέρασε ο αθηναϊκός λαός υπήρξε πρωτόγνωρη, ακόμα και…

Στις 29 Σεπτεμβρίου 1918 η βουλγαρική συνθηκολόγηση επέφερε και την απελευθέρωση της Ανατολικής Μακεδονίας, την οποία τα γερμανοβουλγαρικά στρατεύματα είχαν καταλάβει τον Αύγουστο του 1916. Αυτή ήταν η δεύτερη από τις τρεις βουλγαρικές κατοχές της περιοχής (πρώτη το 1912-13, τρίτη το 1941-44). του Ευάνθη Χατζηβασιλείου Παρά το γεγονός ότι, αντίθετα με τις άλλες δύο, κατά την κατοχή του 1916-18 δεν έγιναν μαζικές εκτελέσεις άμαχου πληθυσμού, επρόκειτο, με μεγάλη διαφορά, για τη σκληρότερη από τις τρεις. Το 14% του πληθυσμού των…

Σμύρνη, το κοσμοπολίτικο λιμάνι, 19ος αιώνας. Στη μεγάλη προκυμαία, πλοία φορτωμένα με σταφίδες, ξερά σύκα, βαμβάκι, καπνό, αλάτι της Φώκαιας, χαλιά, μουσελίνες ετοιμάζονται να αναχωρήσουν για τα διεθνή εμπορικά λιμάνια της Ευρώπης και της Αμερικής. Συντάκτης: Ζιζή Σαλίμπα Άνθρωποι καλοντυμένοι μπαινοβγαίνουν στα ξενοδοχεία, τα εστιατόρια, τις τράπεζες και τις ασφαλιστικές εταιρείες. Ένα πολύβουο πλήθος από μεροκαματιάρηδες και αχθοφόρους συμπληρώνει το ανθρώπινο μωσαϊκό.Στο μεγάλο παζάρι της πόλης, πωλητές μπροστά στους πάγκους διαλαλούν την πραμάτεια τους. Στον σιδηροδρομικό σταθμό, εκεί όπου καταλήγει η…

Το αρχαίο σταυροειδές σύμβολο, η σβάστικα, που ο Σλήμαν ανακάλυψε στην Τροία, ήταν διαδεδομένη στον Ινδοευρωπαϊκό χώρο ήδη από την αρχαιότητα. Το πέρασμα του χρόνου ωστόσο, δεν κατάφερε να την απαλλάξει από την αρνητική -εφιαλτική, επί της ουσίας- νοηματοδότηση που του έδωσαν οι ναζί. Πώς όμως, οικειοποιήθηκαν το σύμβολο; Η ιστορία αρχίζει πολύ πριν από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Όταν ο Γερμανός αρχαιολόγος Ερρίκος Σλήμαν (1822 – 1890) ταξίδεψε στην Ιθάκη το 1868, στη σκέψη του κυριαρχούσε μία και μόνη…

Η περιοχή του Νέου Κόσμου είναι ταυτισμένη στη σύγχρονη ιστορία της πόλης με την εγκατάσταση σε αυτή των προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής. Πριν την έλευση των προσφύγων, η περιοχή ήταν απομακρυσμένη από την πόλη και είχε ελάχιστους κατοίκους. Οι πρώτοι πρόσφυγες φτάνουν στην περιοχή ήδη από το 1921, ενώ μετά την κατάρρευση του μετώπου το προσφυγικό κύμα γιγαντώνεται. Στο Νέο Κόσμο ή στου Δουργούτη, όπως ήταν τότε γνωστή η περιοχή, θα εγκατασταθούν χιλιάδες οικογένειες ελληνορθόδοξων, αλλά κυρίως Αρμενίων προσφύγων. Λόγω της…

Στις 6 Σεπτεμβρίου του 1955 η είδηση της έκρηξης αυτοσχέδιου μηχανισμού στο Τουρκικό Προξενείο της Θεσσαλονίκης, το οποίο στεγάζεται μέχρι και σήμερα, στο σπίτι που γεννήθηκε ο Κεμάλ Ατατούρκ, ο ιδρυτής του σύγχρονου τουρκικού κράτους, αποτελεί την αφορμή για το προγκρόμ κατά της ελληνικής κοινότητας της Κωνσταντινούπολης – μια σειρά γεγονότων που έμειναν γνωστά ως τα «Σεπτεμβριανά». Αποτέλεσμα του προγκρόμ της 6ης και 7ης Σεπτεμβρίου του 1955 ήταν να συρρικνωθεί σταδιακά ο πληθυσμός των 100.000 Ελλήνων που ζούσαν στην Κωνσταντινούπολη. Ο αριθμός…

Το ότι η Ελλάδα ήταν προγραμματισμένος στόχος της Ιταλίας, το γνώριζε από τον Απρίλιο του 1939, όταν οι Ιταλοί κατέλαβαν την Αλβανία. Kι από τις 10 Ιουνίου του 1940, η Ελλάδα περίμενε τη σειρά της. Τη μέρα εκείνη, η Ιταλία κήρυξε τον πόλεμο στη Γαλλία και στην Αγγλία, ελπίζοντας σε κάποια εδαφικά κέρδη στις Άλπεις. Δεν τα πήρε αλλά ο Μουσολίνι, στον πανηγυρικό της ημέρας, μιλώντας στους Ιταλούς για τον πόλεμο με τη Γαλλία,αφιέρωσε και μια παράγραφο στους άλλους υποψήφιους.…

Μεσαίωνας! Μια χρυσή εποχή ευγένειας, ιπποσύνης και ηρωισμού. Βασιλιάδες, ιππότες, πριγκίπισσες, άλογα, κάστρα, μάγοι… Μπούρδες! πηγή: Provo.Gang-http://provocateur.gr Πάμε ξανά. Μεσαίωνας! Μια χρυσή εποχή δεισιδαιμονίας, βρόμας και δυσωδίας. Οι άνθρωποι πίστευαν ο,τι να ‘ναι και η υγιεινή ήταν μια «παράξενη» λέξη. Τι εννοούμε; Λοιπόν… 1. Οι ιππότες έπλεναν τα χέρια τους στα κάτουρα των αλόγων τους! Σοβαρά. Η άλλη εναλλακτική ήταν να τα σκουπίσουν απλά απ’ τα γένια τους. Κι αυτό ήταν πολύ κακό, αν αναλογιστεί κανείς πως… 2. Το πιρούνι ήταν…

Η κυρα-Ρήνη Ελευθέραινα, ηρωίδα στη «Χολεριασμένη», επέζησε της επιδημίας χολέρας του 1854. Ο εφημέριος στους Αγίους Αποστόλους, Αγγελος Αιγινήτης, αν και νόσησε, συνέχισε με αυταπάρνηση τα ιερατικά του καθήκοντα. της Ιωάννας Φωτιάδη Παρά τη μάχη που έδωσε κατά του λοιμού, ο τότε δήμαρχος Ιωάννης Κόνιαρης παραιτήθηκε. Ορισμένοι από τους πρωταγωνιστές της επιδημίας χολέρας στην Αθήνα του 1854 ήρθαν στο προσκήνιο στην εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Αρχείων με αφηγήσεις μέσα από τα Αρχεία Υγείας, που συνδιοργάνωσαν τα Γενικά Αρχεία του…

Ο Όθων ήταν ένα παιδί ασθενικό με περιορισμένες πνευματικές ικανότητες. Ανάλογες ήταν και οι σπουδές του. Ο πατέρας του τον προόριζε να ακολουθήσει το ιερατικό στάδιο. Γι’ αυτό το πρόγραμμα των σπουδών του προέβλεπε καθημερινά δύο ώρες Λατινικά και μία Θρησκευτικά. Αν και μιλούσε τέσσερις γλώσσες -Γερμανικά, Γαλλικά, Ιταλικά και Λατινικά-, οι εγκυκλοπαιδικές του γνώσεις ήταν περιορισμένες. Ο πατέρας του βέβαια, επειδή τον συμπονούσε για την ασθενική του κράση, συνέστησε στον παιδαγωγό του, Έτελ να μην τον δέρνει για τις…

 Πρόσκληση σε έναν ηχητικό περίπατο με προφορικές μαρτυρίες στο κέντρο της Αθήνας την περίοδο της Κατοχής, Στο πλαίσιο των Αρχαιολογικών Διαλόγων με θέμα «Πόλεις / Αστικό Τοπίο» Η αφετηρία είναι στην πλατεία Κοτζιά έξω από το Δημαρχείο Αθηνών και ο τερματισμός στο Σύνταγμα.. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την 1η Ιουνίου  Όπως αναφέρει η πρόσκληση των διοργανωτών στο σχετικό event: Στο πλαίσιο των Αρχαιολογικών Διαλόγων με θέμα «Πόλεις / Αστικό Τοπίο» (https://dialogues-in-archaeology.gr), σας προσκαλούμε σε έναν ηχητικό περίπατο με προφορικές μαρτυρίες στο…