Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 212 παρ. 1 Κ.Ε.Δ. , οι εργαζόμενοι που απασχολούνται την Κυριακή για χρονικό διάστημα των πέντε (5) ωρών δικαιούνται αναπληρωματική ανάπαυση είκοσι τεσσάρων (24) συνεχόμενων ωρών σε άλλη εργάσιμη ημέρα της εβδομάδας άνω που ξεκίνησε την Κυριακή. Η ανάπαυση αυτή αρχίζει από την ώρα λήξης της εργασίας.
Περαιτέρω, κατά το άρθρο 212 παρ. 3 Κ.Ε.Δ. , η κατανομή της εικοσιτετράωρης συνεχούς αναπληρωματικής εβδομαδιαίας ανάπαυσης πρέπει να γίνεται με τέτοιο τρόπο ώστε, ανά περίοδο επτά (7) εβδομάδων , μία από αυτές να συμπίπτει, τουλάχιστον κατά τμήμα ενός οκταώρου, με την ημέρα Κυριακή, εκτός εάν τα εφαρμοσμένα προγράμματα εργασίας. εξασφαλίζουν επτά (7) αναπαύσεις σε ημέρα Κυριακή εντός του έτους .
Σε αυτές τις περιπτώσεις έχει ανακύψει ένα πρακτικό ζήτημα κατά την οργάνωση του χρόνου εργασίας των επιχειρήσεων που λειτουργούν νομίμως την Κυριακή:
η υποχρέωση του άρθρου 212 παρ. 3 Κ.Ε.Δ. πρέπει να τηρείται υποχρεωτικά με την περιοδική σύμπτωση της ανάπαυσης με Κυριακή ανά επτά εβδομάδες ή αρκεί απλώς η εξασφάλιση επτά Κυριακών ανάπαυσης μέσα στο έτος , ακόμη και αν αυτές χορηγούνται συνεχόμενα;
Τι προκύπτει από τη γραμματική ερμηνεία της διάταξης ;
Από τη γραμματική διατύπωση της διάταξης φαίνεται ότι ο νομοθέτης προβλέπει δύο διαζευκτικές δυνατότητες για τον εργοδότη:
Α) είτε η κατανομή, να γίνεται έτσι ώστε ανά περίοδο επτά εβδομάδων, μία ημέρα αναπληρωματικής ανάπαυσης να συμπίπτει με την Κυριακή,
Β) είτε τα εφαρμοζόμενα προγράμματα εργασίας να εξασφαλίζουν επτά ημέρες ανάπαυσης σε ημέρα Κυριακή εντός του έτους .
Το δεύτερο σκέλος της διάταξης δεν απαγορεύει τις επτά Κυριακές ανάπαυσης να χορηγούνται και συνεχόμενα. Βεβαίως, ένα τέτοιο ενδεχόμενο φαίνεται να απομακρύνεται από τη λογική της περιοδικότητας που αποτυπώνεται στο πρώτο εδάφιο της ρύθμισης και φαίνεται να καταστρατηγείται.
Σύμφωνα με την εν λόγω διάταξη φαίνεται, ότι ο εργοδότης έχει τις εξής επιλογές:
είτε να κατανέμει υποχρεωτικά τις Κυριακές αναπαύσεις κατά τα περιοδικά διαστήματα του πρώτου εδαφίου,
είτε να επιλέξει τη δυνατότητα του δεύτερου εδαφίου, να οργανώσει τις επτά Κυριακές ανάπαυσης. με ελεύθερο τρόπο, όπως ο ίδιος επιθυμεί.
Το όριο της ευχέρειας του εργοδότη: η προστατευτική λειτουργία της διάταξης
Παρότι, λοιπόν, η συγκέντρωση επτά συνεχόμενων Κυριακών ανάπαυσης δεν αποκλείεται από το γράμμα του νόμου , η λύση αυτή δεν δημιουργεί σοβαρούς προβληματισμούς, γιατί φαίνεται ότι καταστρατηγεί τον προστατευτικό σκοπό του πρώτου εδαφίου.
Και αυτό γιατί θα μπορούσε να θεωρηθεί, υπό συγκεκριμένες περιστάσεις, καταχρηστική , καθώς αντιβαίνει στην υποχρέωση πρόνοιας του εργοδότη και στην υποχρέωση σεβασμού της προσωπικότητας του εργαζομένου. Ειδικά, όταν έρχεται σε αντίθεση με εύλογα αιτήματα των εργαζομένων για πιο ευρεία κατανομή της κυριακάτικης ανάπαυσης μέσα στο έτος, ενώ ταυτόχρονα η απόρριψη των αιτημάτων αυτών δεν δικαιολογείται από πραγματικές λειτουργικές ανάγκες και δικαιολογημένα συμφέροντα της επιχείρησης.
Συμπερασματικά, η πρόβλεψη στα συνεχόμενα προγράμματα εφαρμογών εργασιών ανάπαυσης σε ημέρα Κυριακή κατά τις επόμενες εβδομάδες δεν φαίνεται να απαγορεύεται ρητά από το γράμμα του νόμου. Ο εργοδότης διατηρεί, κατ’ αρχήν, ευχέρεια στη διαμόρφωση του προγράμματος εργασίας του προσωπικού. Η ασφαλέστερη προσέγγιση ωστόσο, τόσο από νομική όσο και από πρακτική άποψη, είναι η κατανοητή των Κυριακών ανάπαυσης με τρόπο που να ανταποκρίνεται όχι μόνο στο γράμμα του νόμου, αλλά και στο προστατευτικό πνεύμα της εργατικής νομοθεσίας.
Αναδημοσίευση από Δικηγόρος Εργατολόγος
