Περιήγηση: ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Θέματα για τον Πολιτισμό

Α​​νάμεσα στην Περικλέους και την Κολοκοτρώνη, στην καρδιά της Αθήνας, και ανάμεσα στη Λέκκα και στην πλατεία της Αγίας Ειρήνης, σε όλο αυτό δηλαδή το παλιό κομμάτι της Αθήνας, βρίσκονται αφανείς θησαυροί. του Νίκου Βατόπουλου Κανείς, σχεδόν, δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι γνωρίζει κάθε γωνιά της Αθήνας, κάθε κόγχη και κρύπτη, γιατί είναι πολλά τα μυστικά περάσματα και οι αθέατες όψεις. Στοές βγαίνουν σε κλειστές αυλές, ταράτσες τριώροφων δίνουν απρόβλεπτες οπτικές και σφυρήλατες πόρτες σφραγίζουν ακμαία, άλλοτε, εμπορικά μαγαζιά. Παρατηρούσα…

Συνεχίζει μέσα στον Μάρτιο του 2017 τις δράσεις του το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ) που απευθύνονται σε μικρούς και μεγάλους.  Εκτός των προγραμματισμένων βραδινών επισκέψεων στο μουσείο και στο τηλεσκόπιο Δωρίδη, οι οποίες πραγματοποιούνται κάθε Τετάρτη, Παρασκευή και Σάββατο από τις 19:00 έως τις 21:00 και κάθε μισή ώρα, τον επόμενο μήνα θα υπάρξουν επιπλέον δράσεις για ενήλικες και μαθητές: Δυο θεματικές βραδιές από ερευνητές του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών σχετικά με την πρόβλεψη του καιρού και των σεισμών. Ένα παιχνίδι…

Κάποτε ήταν από τους φαρδύτερους δρόμους της αρχαίας Αθήνας, με πλάτος έξι μέτρα. Σήμερα μπορεί να μην είναι πια τόσο μεγάλος, παραμένει όμως εξαιρετικά σημαντικός. Ο δρόμος της οδού Τριπόδων στη Πλάκα, θεωρείται ο αρχαιότερος δρόμος της Αθήνας γιατί ένα μεγάλο τμήμα του συμπίπτει ακριβώς με τον αρχαίο. Είναι μάλιστα γραμμένος στα βιβλίο με τα Ελληνικά ρεκόρ Γκίνες ως ο μακροβιότερος δρόμος της Αθήνας που έχει διατηρήσει την ίδια ονομασία για 25 σχεδόν αιώνες. Κάποτε ήταν ο δρόμος του Θεάτρου…

Πως γιορταζόταν τον 19ο και τις αρχές του 20ού αιώνα η Καθαρά Δευτέρα στους Στύλους του Ολυμπίου Διός, στο Θησείο, στον Κολωνό, στα Πατήσια, στα Σεπόλια, στην Κολοκυνθού, στο Μαρούσι, στην Αγία Βαρβάρα, στο Γαλάτσι και «εις άλλας εξοχάς». Κούλουμα: Τα παντοπωλεία ανοιχτά και στολισμένα με κλαδιά δένδρων και πλούσια φυλλώματα κάτω από τα οποία ήταν παραταγμένες μεγάλες λεκάνες που περιείχαν «όλων των ειδών τα ξυδωπά, τα βρεχτοκούκκια και τας ελαίας» και πιο κει «οι κώνοι του ζαχαροπήκτου χαλβά και…

Η ταινία του Τζον Λι Χάνκοκ για τη γέννηση και γιγάντωση της αυτοκρατορίας McDonald’s ξεχωρίζει στις αίθουσες του Γιάννη Ζουμπουλάκη* «Ο ιδρυτής μιας αυτοκρατορίας» («The founder», ΗΠΑ, 2016) Η γέννηση και γιγάντωση της αυτοκρατορίας McDonald’s ανά τον πλανήτη στη δεκαετία του 1950 είναι η αφορμή ώστε η ταινία του Τζον Λι Χάνκοκ «Ο ιδρυτής μιας αυτοκρατορίας» («The founder», ΗΠΑ, 2016) να γίνει τελικά ένα πολύ ισχυρό σχόλιο για τον τρόπο λειτουργίας του καπιταλιστικού συστήματος στην Αμερική (και βέβαια όχι μόνο…

Λίγο μετά το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, με τον πληθωρισμό στα ύψη και τους κατοίκους μιας γερμανόφωνης πόλης αρχίζουν να στρέφονται ο ένας εναντίον του άλλου. Οι πολιτικοί βρίσκουν γρήγορα έναν αποδιοπομπαίο τράγο: «Ο λαός» ανακοινώνει ο καγκελάριος, «απαιτεί να εξοριστούν όλοι οι Εβραίοι». Δεν πρόκειται για απόσπασμα από βιβλίο της ιστορίας του Γ΄ Ράιχ, αλλά για τη σύνοψη μιας ταινίας η οποία γυρίστηκε εν μέσω μιας περιόδου πριν την άνοδο των Ναζί στην εξουσία, ενώ ο Αδόλφος Χίτλερ…

Τα τραγούδια του πρέπει να ήταν τα πρώτα ακούσματα που έβαλαν οι γονείς μου σε μένα και τον αδερφό μου με το που ξεπεράσαμε το στάδιο των μωρουδιακών μελωδιών και νανουρισμάτων. Όλα του τα τραγούδια τα θυμάμαι συνυφασμένα με αναμνήσεις της παιδικής μου ηλικίας. Οι δίσκοι του έπαιζαν πάντα στο πικ απ των γονιών μου και οι γραμμένες κασέτες με τα τραγούδια του ήταν πάντα στο αυτοκίνητο ετοιμοπόλεμες για τις οικογενειακές μας εκδρομές. Από την Penny Lane* Την πρώτη φορά…

Ξεύρω τι σκέφτεσαι. Πως είναι αβίωτος τούτος ο ερημότοπος. Πως τον εκατοικούνε μοναχά αγρίμια κι εφιάλτες. Δω που τα λέμε, δεν έχεις κι άδικο πολύ -με δυσκολία μεγάλη φυτρώνει κάνα δέντρο, πολλώ δε μάλλον άνθρωπος. Μα να το θυμάσαι πως ακόμη και το μέρος το πιο τραχύ κι αγέλαστο, υπάρχει μια λέξη πούρχεται και το ευφραίνει. Που κάμνει την άκληρη έρημο να μοιάζει με μάνα πολύστοργη. Που κάμνει τ’άνυδρα φαράγγια να μοιάζουν μ’αγκαλιές μυροδροσάτες. Που κάμνει τ’ αχρείαστο να μοιάζει…

Έχει ακόμα η Πλάκα μυστικά; Ανακαλύπτουμε τα «κρυφά χαρίσματα» στα πιο όμορφα και στα πιο πολυσύχναστα δρομάκια του ιστορικού κέντρου. Μπορεί η πιο κοσμαγάπητη γειτονιά της Αθήνας να έχει ακόμα μυστικά; Ποιος δεν έχει καθίσει στα πολύχρωμα café στα σκαλάκια της; Ποιος δεν έχει περπατήσει στα δρομάκια της ή δεν έχει αράξει στις πλατειούλες της την άνοιξη, για ένα λικέρ στου Βρεττού τον χειμώνα ή για ένα θερινό σινεμαδάκι στην ταράτσα του Σινέ Παρί το καλοκαίρι; Όχι, αυτή η λίστα…

Το αμερικανικό δράμα «Μια πόλη δίπλα στη θάλασσα» του Κένεθ Λόνεργκαν κερδίζει τις εντυπώσεις και όχι μόνο επειδή διεκδικεί έξι Οσκαρ. Είναι πράγματι μια καταπληκτική ταινία του Γιάννη Ζουμπουλάκη* «Μια πόλη δίπλα στη θάλασσα» («Manchester by the sea», ΗΠΑ, 2016) Κάτω από το μελαγχολικό θέμα του Adagio Per Archi E Organo in Sol Minore του Αλμπινόνι, ένας νέος σχετικά άντρας περπατά με σκυφτό το κεφάλι, τα χέρια στις τσέπες του μπουφάν, το γυάλινο βλέμμα του στραμμένο στο πουθενά. Ο Λι,…

Σ​​το αστικό αρχιπέλαγος, που είναι η Κυψέλη με τα δρομάκια που φέρουν ονόματα ελληνικών νησιών, η οδός Επτανήσου, αστική, αθηναϊκή, ατμοσφαιρική, είναι μια κοιλάδα με θαλερές νεραντζιές. του Νίκου Βατόπουλου Φωτογράφιζα τη Φωκίωνος Νέγρη ένα πρωινό και με έθελξε αυτός ο όμορφος παραπόταμος, που εκβάλλει στον μεγάλο πεζόδρομο. Πάνω από τη Δροσοπούλου και κάτω από την Αγίας Ζώνης, η Επτανήσου είναι η επιτομή της Κυψέλης και κατά μία έννοια ένας από τους λίγους δρόμους αξιοθέατο. Εκεί, μπορεί ακόμη να δει…

Τα σαράντα χρόνια ζωής γιόρτασε το εμβληματικό μουσείο σύγχρονης τέχνης του Παρισιού, το Κέντρο Πομπιντού. Η ιστορία του μουσείου, που έχει πλέον γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της παριζιάνικης εικαστικής σκηνής, ξεκινά στα τέλη της δεκαετίας του 1960, όταν ο τότε πρόεδρος και ρέκτης της μοντέρνας τέχνης Ζορζ Πομπιντού οραματίζεται τη δημιουργία τέτοιου μουσείου. Ο Πομπιντού θέλησε με το μουσείο αυτό να επαναφέρει τη Γαλλία στο επίκεντρο των σύγχρονων εικαστικών κινημάτων, θέση την οποία είχε απολέσει μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, προς…

Ξεκρεμαστήκαν πάλι καριοφίλια, ξεθηκαρώθηκαν σπαθιά, «παίρνουν τ’ αρχαία, παίρνουν τα!» αντιβοούν οι ράχες, βγάζουνε, παναπεί, τα αρχαία ελληνικά απ’ το γυμνάσιο, ξανά στις πολεμίστρες οι γνωστοί-γνωστοί, ακούστηκαν ξανά τα πάντα όλα. του Γιάννη Η. Χάρη* Λέω όμως να κρατήσω ακόμα, δεν παίρνω βέβαια και όρκο, λέω όμως να κρατήσω: άσε, μονάχοι τους εκτίθενται, νά, το πανελλήνιο σωματείο αναπληρωτών φιλολόγων αναπαράγει σε επιστολή διαμαρτυρίας όλα τα αντιεπιστημονικά στερεότυπα και τους λεγόμενους αστικούς μύθους, ακροδεξιάς βεβαίως καταγωγής, για τη γλώσσα με τη…

Είναι γνωστό ότι στο πέρασμα του χρόνου, πόλεις, κωμοπόλεις και χωριά, στη χώρα μας, έχουν αλλάξει ονομασίες. Π.χ. η Λαμία λεγόταν Ζητούνι, το Αγρίνιο Βραχώρι, το Αίγιο Βοστίτσα κλπ. Κάτι ανάλογο, σε μεγάλο όμως βαθμό, έγινε και στην Αττική. Ειδικά μετά τη μικρασιατική καταστροφή και την εγκατάσταση στο λεκανοπέδιο χιλιάδων προσφύγων, οι αλλαγές τοπωνυμίων ήταν πολλές. Θα κάνουμε μια προσπάθεια να καταγράψουμε όλες ή σχεδόν όλες τις αλλαγές αυτές και σε επόμενο άρθρο θα ασχοληθούμε με την προέλευση των τοπωνυμίων…

Μια ταινία από την Χιλή που αφορά τον Πάμπλο Νερούδα, κλέβει αμέσως την παράσταση από τις υπόλοιπες έξι που ανοίγουν από σήμερα στις αίθουσες του Γιάννη Ζουμπουλάκη* Νερούδα» («Neruda» ,Χιλή/ Γαλλία/ Αργεντινή/ Ισπανία/ ΗΠΑ) Η ιστορία της ταινίας Νερούδα» («Neruda» ,Χιλή/ Γαλλία/ Αργεντινή/ Ισπανία/ ΗΠΑ) του Πάμπλο Λαρέν αρχίζει το 1948. Ο μετέπειτα Νομπελίστας Πάμπλο Νερούδα (Λουίς Γκνέκο), ένας ολίγον τι αστείος μποέμ της εποχής, ένας παχουλός κύριος που έδινε προσοχή στην κάλυψη της φαλάκρας του, που ντυνόταν Λόρενς της…